De lente komt er eindelijk aan. Op zondag 7 april verzamelen op het stationsplein, met koffie van de Stadsregio. De wind is nog wel fris maar het zonnetje maakt veel goed. We gaan de snelfietsroute Nijmegen-Beuningen (of omgekeerd natuurlijk) openen. Vandaag gaat het om het noordelijke deel van de route door het Waalfront. Over het oude stamlijntje ligt een strakke rode loper, die al voor de officiële opening intensief door fietsers wordt gebruikt. We gaan op een tandemfiets waar een stuk of 10 mensen tegelijk op kunnen op weg naar de Honig-fabrieken. Daar worden we ontvangen door twee heren in zwarte slipjassen die een lied over de fietsroute zingen, ons van water voorzien en zorgen voor een fotomoment.

Vandaar fietsen we door naar de Vasim, waar het vandaag open dag is. Op het grote parkeerterrein hebben zich al honderden mensen verzameld rond een bonte verzameling bakfietsen. Promotie voor het vervoeren van vracht met bakfietsen in binnenstedelijke gebieden. Milieuvriendelijk en efficiënt. Er is extra promotie voor bakfietsen met elektrische ondersteuning. Velocity heeft de grootste vrachtfiets van Europa meegebracht. Jos Sluijsmans is de onvermoeibare promotor van dit treffen. Petje af voor zijn inspanningen.

Binnen in de Vasim is het druk. Overal kunst, muziek, eten en drankjes in alle soorten en maten. Ik loop ook twee mensen tegen het lijf die betrokken zijn bij het initiatief om hier naast de Cultuurspinnerij ook het Vrijheidsmuseum WOII te vestigen. De Vasim is een prachtig gebouw dat we met de plannen voor het museum en andere activiteiten kunnen renoveren en voor cultuur kunnen behouden.

Rond half vier stap ik in het zonnetreintje dat mij heel milieuvriendelijk terugbrengt naar de stad. Het pendelt de hele dag op en neer tussen de kunstbeurs in de St. Stevenskerk en de Vasim. Mooi initiatief en het bewijst maar weer hoe belangrijk cultuur is voor een stad. Via het station ga ik naar het Besiendershuis voor de eindpresentatie van twee dichters uit Nijmegen die twee gasten van buiten de stad hebben uitgenodigd. De huisregels worden gepresenteerd in een fraai boekje met een kaft van vinyl van Tapijt zonder spijt.

Tegen zessen ben ik weer thuis. Geen spijt van een middag fietsen en cultuur in het eerste lentezonnetje van het jaar. Op naar de zomer.

Al snel gaat het gesprek met de schoolleiding over alle ontwikkelingen in het onderwijs. Zo neemt in Nijmegen, net als elders in het land, het aantal leerlingen in het vo geleidelijk af. Met name de animo voor het vmbo, vooral in de richtingen basis en kader, neemt af. Dat betekent dat opleidingen die dure faciliteiten gebruiken, zoals de richting techniek, met minder locaties toe kunnen. Maar welke moeten dan gesloten worden? En als je samenvoegt, welke dan, en blijft er voor ouders en kinderen dan nog wel voldoende keuzemogelijkheid?

Vmbo-t (de oude mavo) past op deze school prima in het systeem. Omdat het een jenaplanschool is zitten leerlingen van verschillende niveaus bij elkaar in de klas en leren daardoor van elkaar. Een logische combinatie hier dus van de verschillende schooltypen. In de gesprekken blijkt ook dat ouders en leerlingen voor hun onderwijs carrière vooral naar havo en vwo kijken. Vmbo krijgt nog steeds het stempel dat je daar weg moet blijven als het enigszins kan. De druk van ouders is soms erg groot om een ander dan een vmbo-advies te krijgen. Jammer, omdat het voor veel jongeren een betere weg naar de arbeidsmarkt zou zijn.

Van een rondleiding door de school komt het niet meer, maar een gesprek met leerlingen hoort bij elk werkbezoek. We zitten om de tafel in de kamer van de rector met leerlingen uit alle leerjaren. Een eerstejaars die bij NEC traint, is lovend over de begeleiding die hij krijgt. Een leerling uit het vwo volgt al regelmatig lessen op de universiteit en wil kunstmatige intelligentie gaan studeren volgend jaar. Twee meiden spelen gitaar en in een eigen band, en hebben veel aan het feit dat de shool cultuurprofielschool is. Mooie gesprekken met zelfbewuste jongeren die weten wat ze wel en niet willen.

Steeds weer valt het me op bij deze schoolbezoeken, hoe gemotiveerd docenten en leerlingen zijn. Goed om te ervaren, als tegenwicht tegen de vaak negatieve berichten in de media. Net deze week horen we ook dat twee vo-scholen het predikaat excellent hebben gekregen. Daar mogen deze scholen trots op zijn, maar de rest van de stad mag daar ook heel blij mee zijn. Goed basis- en middelbaar onderwijs, hooggewaardeerd hoger onderwijs en sterke beroepsopleidingen vormen tenslotte de basis voor een innovatief en economisch gezond Nijmegen. Dat alles staat nu onder druk door de crisis, maar alleen met goede opleidingen én gemotiveerde docenten en leerlingen kunnen we de neerwaartse spiraal ombuigen.

De hoofdmoot van de bijeenkomst bestaat uit het ontmoeten van iedereen waarmee je door het jaar te maken hebt en dit keer ook mensen die in 2012 in Nijmegen zijn komen wonen. De uitnodiging aan hen werd zeer gewaardeerd, zo merkte ik gedurende de avond. De informele sfeer vind ik kenmerkend voor de nieuwjaarsreceptie van Nijmegen. Mooi dat de volgende dag de prachtige bloemen die de Vereeniging versierden in de hal van het stadhuis werden opgeteld.

Ik was ook op de receptie van de provincie Gelderland. Voor een deel kom je dezelfde mensen tegen, maar het was een goede gelegenheid collega wethouders uit de hele regio te treffen. Clemens Cornielje richtte in zijn toespraak de pijlen op Den Haag. Gelderland als bakermat van Nederland mag niet verdwijnen. Samenwerking met andere provincies oke, maar een nieuw landsdeel is volgens hem niet nodig.

Ook Arnhem hield zijn receptie, en traditiegetrouw in de Eusebiuskerk. Met een concert van het Gelders Orkest met trompettist Erik Vloeimans. Prachtige omgeving en een lange rij bezoekers die langs het college schuifelt om de beste wensen over te brengen. In de rij is het ook gezellig en worden de goede wensen uitgewisseld. De sfeer is anders dan bij ons. Het lijkt of iedereen zich er meer op gekleed heeft. Sjieker. Het concert van een uur geeft ook een heel andere sfeer dan bij ons.

De afgelopen dagen heb ik vele collega’s ontmoet, waarmee ik het komende jaar op verschillende manier te maken zal hebben. Dat is prettig en het helpt in de overleggen dat je elkaar goed kent. We zullen heel wat gesprekken voeren over regionale mobiliteit, cultuur, en gemeentelijke herindeling. En de boodschap van Paulien Krikke, dat we toe zijn aan het herijken van onze samenleving op vele terreinen, zal de komende maanden steeds een rode draad zijn in de gesprekken met collega’s en raad.

Sinds voorjaar 2012 onderzoekt de gemeente of het initiatief van drie musea om een nieuw museum te realiseren in Nijmegen levensvatbaar is. Museum Hartenstein in Oosterbeek, Bevrijdingsmusem Groesbeek en het Oorlogsmuseum in Overloon hebben de handen ineen geslagen, en willen met hun drie musea samenwerken in een nieuw museum. Centraal gelegen op een historische plek in Nijmegen.

Het nieuwe museum moet de bestaande musea voor een deel vervangen. Het wordt hét centrale museum met het overkoepelende verhaal over de oorlog. De drie bestaande musea worden ‘site musea’ die vertellen over wat er op die plek gebeurd is.

Waarom moet er zo’n museum komen. Het is een plan van drie bestaande musea, en niet van de gemeente Nijmegen. We juichen het initiatief toe, omdat samenwerking meer zekerheid geeft voor de toekomst. Dat voor Nijmegen gekozen is als locatie voor het nieuwe museum is goed voor de stad. Het markeert het belang van Nijmegen tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. Honderdduizenden soldaten verzamelden zich hier en waar nu de nieuwe stadsbrug gebouwd wordt staken de eerste Amerikanen de Waal over. Dat was het begin van de operatie Market Garden, die later leidde tot de bevrijding van Nederland en Duitsland.

De stichting die het nieuwe museum wil realiseren heeft, vindt het gebouw De Vasim zeer geschikt voor het nieuwe museum. Onze gesprekken de afgelopen maanden gingen er over of dit haalbaar zou zijn en hoe we daar op een goede manier invulling aan kunnen geven, samen met de huidige gebruikers. Geen eenvoudige opgave. Het gebouw moet grondig worden opgeknapt en verbouwd om geschikt te zijn voor het museum. Er zijn dan ook enkele tientallen miljoenen euro’s voor nodig.

Het vfonds, het vroegere Veteranenfonds, steunt het initiatief van harte en ook de gemeente Nijmegen juicht de komst van het museum toe. Het zal volgens onderzoek van de musea zo’n 120.000 bezoekers per jaar trekken. Het museum staat bovendien in het hart van de Liberation Route. De route die de geallieerde legers in ’44/’45 aflegden toen ze van Zuid-Engeland vertrokken om Europa te bevrijden en die uiteindelijk eindigde in Berlijn.

Het nieuwe museum gaat niet alleen over WOII, maar over vrede, vrijheid en verzet. Er wordt een verbinding gemaakt tussen WOII en conflicten die we ook nu nog overal in de wereld meemaken. En prachtig museum dat een toeristische trekker van jewelste kan zijn voor de stad en de regio. Een project waarin gemeente Nijmegen, vfonds en de provincie Gelderland moeten samenwerken om het te kunnen realiseren. De komende weken worden spannend. Dan moet blijken of er genoeg geld op tafel komt om een bodem in de financiering te leggen en het project verder te brengen. Met name de provincie zal de komende weken duidelijkheid moeten geven of er genoeg gevonden kan worden.

Hoewel er overal bezuinigd moet worden, is dit een kans voor onze stad en Gelderland die, crisis of niet, meer dan de moeite waard is en hopelijk ook gaat slagen.

De Chinese leerlingen en hun Nederlandse leeftijdsgenoten, waren zichtbaar onder de indruk. Gelukkig werden ze niet zo door de situatie bevangen, dat er geen prettig gesprek volgde. De Chinese leerlingen waren nog maar een dag in Nederland, en moesten nog zichtbaar wennen. Hun Engels was beperkt, en mijn Chinees komt niet verder dan een stuk of twee woorden, maar met behulp van de tolken lukte het toch om een beeld te krijgen van hun indrukken.

Ook de Nederlandse leerlingen, die allemaal al in China geweest waren, vertelden over hun ervaringen in China. Zonder uitzondering waren ze enthousiast, en wie zou dat niet zijn. Als je op die leeftijd de kans krijgt zo’n reis te maken.

Ik vind het bijzonder en belangrijk dat dit soort internationale uitwisselingen plaatsvinden. De wereld wordt steeds groter door de internationalisering van de handel en politiek. Tegelijkertijd wordt die wereld ook steeds kleiner door bijvoorbeeld social media en het gemak waarmee je over de wereld kunt reizen. Kinderen worden daardoor haast vanzelf steeds meer wereldburgers. Uitwisseling met scholieren uit andere landen is daarom belangrijk. Door al op jonge leeftijd kennis te maken met andere culturen en gewoonten wordt het later makkelijker om je weg te vinden in die grote (kleine) wereld.

Door de leerlingen van het Kandinsky College uit te dagen Chinees te volgen, worden ze bovendien door de school uitgedaagd het maximale uit zichzelf te halen. Hun directeur geeft overigens het goede voorbeeld, zij spreekt de taal al. Hoewel ik dus niet kon controleren hoe goed. Een van de leerlingen vertelde dat hij eigenlijk niet bewust gekozen had voor Chinees, maar niks anders wist. Nu hij in China is geweest, heeft hij besloten Chinees te gaan studeren. Dat is goed voor hem, en als meer leerlingen volgen, heeft Nederland daar misschien ook nog iets aan. China is tenslotte ‘booming’.

Onderwijs moet leerlingen uitdagen en er zijn meerdere scholen die leerlingen lessen en projecten bieden die leerlingen motiveren het beste uit zichzelf te halen. Dat is de taak van het onderwijs en ik hoop dat meer scholen het belang van dit soort projecten ziet. Ik ondersteun dat van harte en ontvang graag uitwisselingsstudenten om te luisteren naar hun vaak verrassende kijk op elkaar én onze stad.

Er is een uitgebreid draaiboek gemaakt voor deze drie dagen. Omleidingsroutes zijn met tijdelijke borden aangegeven. Er werden 17.000 flyers verspreid. Er was overleg met bedrijven en bewoners en op de afdeling mobiliteit zijn ‘alle verloven ingetrokken’. De plannen zien er goed uit maar werkt het ook. Het is spannend voor alle betrokkenen als we dinsdagmiddag alles nog eens goed met elkaar doornemen en afspraken maken hoe de communicatie gecoördineerd wordt.

Ik word van uur tot uur op de hoogte gehouden. De spits van dinsdagochtend is de eerste test. Om 8.30 ben ik ter plaatse om zelf te zien wat er in de nacht al gedaan is. Het hele plein staat vol met vrachtwagens en graafmachines en het grootste deel van het asfalt is er al uit. Bij het Keizer Karelplein staan verkeersregelaars. Philip, een van hen, vertelt mij dat ze met name op fietsers letten die zich weinig van borden en lichten aantrekken, en overal langs en tussendoor willen schieten.

De verkeersmanagement centrale is het hart van de operatie de komende dagen, en de berichten over de ochtendspits klinken goed. Geen grote opstoppingen en het met de hand regelen van de verkeerslichten op drukken kruispunten werkt heel goed.

Het lijkt er in de loop van de dag op dat we de juiste maatregelen hebben genomen. De gratis treinkaartjes in Wychen en Dukenburg (800 op de eerste dag al), vinden gretig aftrek. Ook op donderdag en vrijdag is het beeld rustig. Het mooie weer heeft mogelijk meer mensen verleid om de fiets te nemen, en kennelijk hebben de automobilisten geanticipeerd op de situatie.

Geen calamiteiten dus bij dit grote project in het hart van de stad. Complimenten voor alle betrokkenen zijn op zijn plaats. Heel mooi teamwerk. In het ‘Slotje van de Baron’ bieden ondernemers in de buurt van het Neerbosscheplein, aan de werknemers aan dat plein, taart aan omdat ze zo blij zijn met de voortgang en de plezierige manier waarop het werk verloopt. Sympathieke actie. Dank ook voor het geduld van de mensen in Nijmegen west en alle ondernemers.

Goede voorbereiding, teamwork en nauwkeurig monitoren hebben hun vruchten afgeworpen. Ik kan rustig het mooie weekend in, in de wetenschap dat we weer een deel van de infrastructuur hebben vernieuwd waar de hele stad, ondernemers en inwoners van kunnen profiteren.

Vanaf dat moment ben ik loco. De plaatsvervanger van de burgemeester. Eindverantwoordelijk voor alles wat er in de gemeente gebeurt. Toch merk ik het de eerste dagen op het stadhuis alleen aan de handtekeningen die ik moet zetten op allerlei stukken. Ook het stadhuis verkeert nog in vakantiesfeer. Niet gek: omdat de Vierdaagse zo bepalend is in Nijmegen, gaan de meesten pas daarna op vakantie.

Toch moet ik in het eerste weekend aan de bak. Er dreigen rellen tussen ‘supporters’ van NEC en de Blackburn Rovers, die in het kader van de open dag van NEC een oefenwedstrijd spelen. Na onrust op vrijdag in Deventer waar de Rovers speelden, zijn we op zaterdag extra alert in de stad. We kunnen niet riskeren dat er gereld wordt bij de open dag met zoveel gezinnen. Bovendien wordt in het park op die dag ook Bouwdorp Hazenkamp gestart. Zo’n 10.000 mensen waaronder veel kinderen worden in het park verwacht. Op zondagmorgen om 9.00 uur ben ik op het politiebureau voor overleg met politie en Openbaar Ministerie. Het advies is de wedstrijd te verbieden. Dat zou voor het eerst zijn dat gemeente in Nijmegen een wedstrijd verbiedt. Een lastig besluit, omdat het voor de open dag en voor NEC vervelend is. Maar veiligheid gaat voor alles. Meteen na het uitgaan van het persbericht komt het mediacircus op gang. Gelderlander, Radio 1, RTV Gelderland en Nijmegen 1; allemaal willen ze een toelichting.

Ik bel ook met mijn collega uit Apeldoorn, omdat NEC de wedstrijd nu in Hoenderloo wil spelen, bij het hotel van de Engelse club. Veel overleggen dus. Afwegingen maken wat te doen en zorgen dat iedereen op de hoogte is. Gelukkig is er prima ambtelijke ondersteuning. Als ‘s middags blijkt dat er zich bij het park een groep NEC-ers aan het verzamelen is, constateren we dat we de juiste beslissing hebben genomen. Het blijft rustig bij de open dag, al is het hoogtepunt, een mooie wedstrijd, een enorm gemis.

Het is een druk weekend, maar het is allemaal goed afgelopen. Ook vorig jaar was ik in de zomer een paar weken loco. Toen gebeurde er helemaal niets. Nog twee weken te gaan. Wie weet wat er volgt, al hoop ik voor iedereen dat het rustig blijft. Ik heb geen behoefte aan incidenten als een asbestvondst of een instortende feesttent. En ik denk niemand in de stad. Volle terrassen bij mooi zomerweer is veel beter.

Begin jaren tachtig zorgde een wetswijziging er voor dat kleuterscholen lagereschool samengevoegd werden tot de basisschool. Een enorme operatie waaraan ik zelf indertijd ook intensief gewerkt heb toen ik werkte bij de onderwijs begeleidingsdienst in Arnhem. Nu staan we weer een voor een soortgelijke ontwikkeling, alleen gaan we nog een stap verder. We werken aan het samenvoegen van voorschoolse voorzieningen (kinderopvang en peuterspeelzalen) met het onderwijs. Niet door het een nieuwe school te maken dit keer, maar door de pedagogische en de didactische aanpak in deze voorzieningen op elkaar af te stemmen. In Nijmegen past het in het ontwikkelen van de Brede School.

Een integraal kindcentrum is een voorziening voor alle kinderen van 0 tot 12 jaar. Een pedagogisch concept met voorzieningen voor onderwijs en opvang in een samenhangend geheel. Voor ouders is er een aanspreekpunt voor tussenschoolse opvang, kinderopvang, onderwijs, buitenschoolse opvang of opvoedingsvragen. Zo’n voorziening, zo stellen we ons dat als koplopergemeenten voor, is open van ‘s morgens 7 tot ‘s avonds 7. Dit vraagt natuurlijk intensieve samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang maar ook welzijnsorganisaties. En er doemen natuurlijk veel financieringsvraagstukken op. Maar samenwerken staat voorop en het kind staat centraal.

Om dat te bereiken is het ook nodig dat de politiek, in Den Haag, in beweging komt. Het demissionaire kabinet heeft de kinderopvang bij onderwijs weggehaald en ondergebracht bij Sociale Zaken en werkgelegenheid. Dat moet wat ons betreft terug naar Onderwijs. De ontwikkeling van het kind staat immers centraal en niet louter de opvang. Het tweede element in onze lobby naar de politieke partijen is een passage in de verkiezingsprogramma’s om in de wet aan te passen zodat integrale kindcentra gemakkelijker gerealiseerd kunnen worden.

De discussie in de Puddingfabriek is zeer inhoudelijk en levert een steeds helderder beeld op van de prioriteiten die we moeten stellen. Interessante ervaringen van de Vensterscholen uit Groningen passeren de revue. Veel aandacht is er voor de samenwerking tussen overheid en schoolbesturen, en hoe verantwoordelijkheden gedeeld en vastgelegd zouden moeten worden.

Hoewel het een lange reis is, was het de moeite waard. Op de terugweg realiseer ik met dat we in Nijmegen in ieder geval een voordeel hebben ten opzichte van veel andere steden. Dat is het beperkt aantal schoolbesturen waarmee we moeten werken en de uitstekende relatie daarmee. Dat biedt een uitstekende basis om de ontwikkeling van integrale kindcentra om Nijmegen de komende jaren dichterbij te brengen.

Waarom een fietstochtje met mijn collega-bestuurders van de campus Heyendaal? De parkeerdruk op de campus neemt van jaar op jaar toe. Er studeren op die vierkante kilometer zo’n 30.000 studenten en er werken ongeveer 20.000 mensen. Veel van deze mensen komen elke dag met de auto en vinden maar met moeite een plekje voor hun voertuig. Velen parkeren ook in de omliggende wijken, omdat parkeren op de campus, ook voor medewerkers, niet meer gratis is. De elektrische fiets kan uitkomst bieden.

Daarom fietsten we vandaag die paar kilometer van de rand van de stad naar de campus. Samen met de universiteit, de Hogeschool Arnhem Nijmegen en het UMC onderzoeken we de mogelijkheid om medewerkers te motiveren in de toekomst hun auto op een transferium aan de rand van de stad te laten staan en daar met hun ”eigen’, veilig gestalde elektrische fiets, dagelijks de laatste zes kilometer naar hun werkplek te fietsen. Voordeel? Je komt niet bezweet aan. Het is een gezond fietstochtje in de frisse lucht. En iedere auto minder die elke dag de route naar de campus maken, zorgt voor betere doorstroming van het overige verkeer en voor minder parkeerdruk op en rond de campus.

Naast een transferium bij de Weezenhof om automobilisten te bedienen die via de A73 komen, werken we aan een nieuw transferium bij Neerbosch en gaan we onderzoeken of we ook elektrische fietsen kunnen aanbieden vanaf het transferium in Nijmegen-Noord, bij Ressen. Het fietstochtje van gisteren leidde in ieder geval tot enthousiaste reacties bij iedereen. Mijn gasten hadden nog nooit een elektrische fiets gereden. Dit fietstochtje heeft ze overtuigd van het nut van dit project. Een mooie opsteker.

Om tien uur zaterdagochtend ben ik te gast op het Technovium, het prachtige nieuwe gebouw van het ROC, tegenover station Heyendaal. Overal in het om het gebouw bruist het van de techniek. Ik mag de Dag van de Techniek openen. Het is de afsluiting van een week waarin honderden leerlingen van basisscholen in Nijmegen een bezoek aan het gebouw brachten om kennis te maken met de rol die techniek overal in de samenleving speelt, en dat techniek uitstekende mogelijkheden biedt voor een mooie beroepscarrière.

Als openingshandeling moet ik proberen een vis, gevuld met helium, naar een streng ballonnen te sturen en met de naald in de neus een ballon kapot te prikken. Geen eenvoudige taak, maar wel erg leuk om met zo’n afstandsbediening die vis door de ruimte te laten zweven. De ballonnen blijven heel.

In het gebouw zijn overal activiteiten waar kinderen vaak met de tong uit de mond bezig zijn te solderen, draadjes met elkaar verbinden om lampjes te laten branden, of bezig zijn met het programmeren van robots. Ik ben onder de indruk van leerlingen van het Technasium Mundial die mij met groot enthousiasme uitleggen hoe ze robots programmeren om gecompliceerde opdrachten te doen. Opdrachten die niet zomaar uit de lucht gegrepen zijn, maar ook aansluiten bij wat er in de stad gebeurt. Zo ligt er een opgave om een voetgangersbrug te ontwerpen die de stad met de Ooij verbindt. Ik heb het resultaat van de leerlingen nog niet gezien, maar ik weet dat er op het stadhuis ook aan gewerkt wordt. Wellicht overbodig?

Het is goed te zien hoe hier onderwijs en bedrijfsleven de handen ineen slaan om jonge mensen kennis te laten maken met techniek. Helaas zien we ook dit jaar weer een terugloop in het aantal aanmeldingen voor de technische opleidingen in het vmbo. Dat is zorglijk omdat er juist zoveel vraag is naar jonge mensen in die sector. Er is opnieuw een impuls nodig om het belang van de technische opleidingen onder de aandacht van jongeren en volwassenen te brengen. Tijdens mijn rondgang langs de vele stands praat ik hierover met de initiatiefnemers. We spreken af door te praten over de manier waarop we vanuit de gemeente de samenwerking onderwijs en bedrijfsleven kunnen ondersteunen.