Iets meer staatsschuld voor het milieu

StandpuntNL heeft een uitzending met als stelling ‘De klimaatdoelstellingen van Parijs zijn voor Nederland onhaalbaar’. In de discussie komen veel suggesties voorbij waaruit vooral blijkt dat het omschakelen naar duurzaam niet eenvoudig is en vooral veel geld kost. Wat moet er gebeuren?

Nederland exporteert, na de VS, de meeste landbouwproducten van de wereld. Een piepklein landje dat in deze de VS naar de kroon steekt. Hoe kan dat? We produceren super efficient, hebben onze weilanden ingezaaid met hoog productief gras, hebben megastallen voor varkens en kippen, en de landbouwlobby is ijzersterk en weet de belangen van deze manier van produceren heel goed te behartigen. De minister moet komende week met een nieuw beleid komen, en ik hoop dat we daar een keer echt in de richting van duurzame, circulaire landbouw gaan.

De doelen van Parijs halen vraagt echter veel meer dan het veranderen van de landbouw. 6 miljoen huizen van het gas af, emissieloze auto’s in 2030, en een norme uitbreiding van onze duurzame energie productie, verzwaring van ons hoogspanningsnet, verduurzamen van de bouw et cetera.

In de gesprekken die ik hoor komt ook altijd de vraag aan de orde wat het gaat kosten en wie dat moet betalen en hoe verdelen we die kosten eerlijk. Veel. Ik hoor bedragen van minimaal 3 miljard per jaar. Maar kost het dat of moeten we dat investeren om hogere kosten te voorkomen. De droge hete zomer van dit jaar is nog maar een kleine proeve van wat ons mogelijk te wachten staat, en ik zou wel eens willen weten wat hiervan de kosten waren.

Dus, ik denk dat we niet moeten denken in termen van kosten maar van investeren. Mijn. Idee is 3 miljard per jaar investeren door de staatsschuld een beetje op te laten lopen. Die staat super laag en de investering levert tegelijk hogere belasting inkomsten op, omdat er gewoon inversteingen uit voortkomen. Op onze totale staatsschuld van zo’n 450 miljard, is dat peanuts. Maar wel een investering in de toekomst, en als we dat doen, denk ik dat we de klimaatdoelen wel kunnen halen.

 

Democratie van nu

Deze week presenteerde het lanelijk bestuur van D66 de resolutie Democratie van nu. Een resolutie die voorstellen doet om de democratie te versteken. Meer dan een jaar geleden nam ik het initiatief om deze resolutie te maken.

Voor D66 was de zorg om de democratie in 1966 de reden van het oprichten van onze partij. De discussie over de afschaffing van het raadgevend referendum heeft de laaste tijd wel eens de indruk gewekt dat als we maar een referendum hebben, de democratie gered is. De kiezer heeft dan immers direct invloed. Democratie van Nu laat in de voorstellen zien, dat er meer moet gebeurten om de betrokkenheid van de kiezer op veel meer manieren versterkt kan worden.

De vijftien voorstellen die in de resolutie staan, kregen op de eerste bijeenkomst in Den Haag een warm onthaal. Natuurlijk vindt de een dat het niet ver genoeg gaat en de ander dat het waarschijnlijk niet haabaar is. Dat zal best. We hebben al 50 jaar pogingen gedaan het bestel te veranderen en helaas is lang niet alles wat we in 1966 bedachten gelukt. Maar aan onze inzet heeft het niet gelegen. Er zijn kabinetten gevallen over onze voorstellen.

Een heel interessant punt op de eerste avond vond ik de opmerking dat de vijftien voorstellen structuur maatregelen zijn. Regels die we willen veranderen maar dat het bij democratie ook gaat over de cultuur. De manier waarop we met democratie omgaan, en sterker nog hoe de politici er mee omgaan

ik kan dat alleen maar onderschrijven. Maar hoe verander je politieiek cultuur als het voor volksvertegenwoordiger steeds belangrijker is een quote in een actualiteiten programma te krijgen, op te kunnen treden voor een camera of een facebook of twitterbericht duizend keer geliked of geretweet te krijgen. De korte termijn lijkt het steeds vaker te winnen van de lange termijn. De stip op de horizon. De hijgerigheid van alle dag wordt zo een steeds grotere belemmering om te werken aan het realiseren van een lange termijnvisie.

Met Democratie van nu heben we een stip op de horizon gezet. Veel van de voorstellen vragen om het aanpassen van de regels, maar als je de voorstellen goed leest gaat het bij heel veel voorstellen ook om de cultuur. Serieus het gesprek aan gaan, inspraak oprecht organiseren en helder vertellen waarom iets wel of niet gelukt is. Zonder compromissen komen we nergens, en dat mogen we best zeggen. Beter dan een getuigenispartij zijn en daardoor aan de kant staan. Makkelijk, maar je bereikt er niks mee, en daar gaat het in de politiek wel om.

Download Democratie van nu hier

Zomerstop

Elke dag krijg ik een overzicht toegestuurd van het actuele politieke nieuws. Meestal zijn dat twintig berichten of meer geselecteerd uit alle Nederlandse kranten. De zomerstop in politiek Den Haag zorgt er voor dat dit overzicht vandaag maar uit drie pagina’s bestond met vier berichten waarvan een bericht ook nog eens twee keer was opgenomen.

Gebeurt er dan helemaal niks meer in politiek Den Haag? Behalve berichten van werkbezoeken van kamerleden en een storm over uitspraken van onze minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, lijkt het daar wel op. De wereld draait gewoon door, de debatten in de talkshows zijn minder fel en zijn prettige gesprekken. We lijken relaxed door te gaan met ons leven.

Zomerstop. We zetten de boel even stil en het leidt niet tot grote problemen. Ik herinner me dat Belgie eens een kabinetsformatie had van bijna twee jaar en dat het de economisch meest voorspoedige tijd was. We kunnen best zonder, een tijdje dan.

Het zou goed zijn als we na de zomerstop wat meer de rust zouden vasthouden en de focus leggen op de lange termijn. Veel van wat fout gaat in de samenleving is niet te voorkomen met een maatregel vanuit Den Haag. Een samenleving zouden fouten of incidenten bestaat niet en zouden we ook niet moeten willen nastreven.

Miljoenen Nederlanders zijn met vakantie naar het buitenland geweest. Ik hoop dat ze bij terugkomst ervaren dat we in een prachtig, goed georganiseerd land leven. Waar niet alles perfect is, maar waar het heel prettig leven is en waar heel veel vanzelf goed gaat.

Brexit, ja of nee?

Vandaag begon in Groot Brittanie de campagne voor een Brexit ja of nee. Het debat over Europa barst er los. Ons referendum van 6 april heeft ook veel los  gemaakt. Eindelijk is er over Europa, vaak heel heftig, gedebatteerd. Sommigen roepen dat alleen al daarom dat het referendum een goed idee was. Ik herinner me diezelfde geluiden ook uit 2005, na het referendum over de Europese grondwet. De frustratie over het verdrag van Lissabon dat daarna kwam is groot, immers in de kern hetzelfde als de grondwet alleen zonder vlag en volkslied. Helaas is er daarna met het debati in Nederland niets meer gedaan. Het debat verstomde en de politici gingen gewoon door met ‘Brussel’ de schuld geven van alles wat er fout ging.

Hoe nu verder met Euroopa, met o.a. het Britse referendum over een Brexit op 23 juni a.s. Vandaag startte de campagne daar. Gisteravond al zag ik in ieder geval David Cameron zelf aan het bellen om de kiezer te overtuigen dat een Brexit slecht is voor het Verenigd Koninkrijk. De discussie loopt hoog op, maar het kamp voor blijven in de EU steekt in ieder geval zijn nek uit.

In Nederland is het debat al weer weg. Deze week kocht het kabinet tijd om tot misschien wel na de zomer te wachten voor het met een antwoord komt op de uitslag van het referendum. Een slechte zaak. De uitslag was duideljk en dan moet je niet mokken maar handelen. Dat Rutte het moeilijk zal hebben in Brussel is evident. Maar de discussie moet vooral ook in Brussel op gang komen. Nederland zal daarin een duidelijke positie moeten kiezen.

Uit de uitslag van het referendum kun je m.i. wel concluderen dat verdere uitbreiding van de EU voor langere tijd niet aan de orde kan zijn. Maar darnaast moet er fundamenteel nagedacht worden over de inrichting van de EU. Hoe besluiten we? Wat is de macht van de het Europees parlement? Hoe begroten we? Moet elk land nog wel een veto hebben? Wat zijn de onderwerpen die zo internationaal zijn dat we daar alleen in Europees verband effectief kunnen optreden? En beslist de Europese Commissie,  gecontroleerd door het Europees Parlement, of de Raad van ministers? Is het gewenst dat de EU handelsverdragen sluit in de vorm van associatieverdragen? Et cetera.

Alle partijen, op de PVV na misschien, zijn druk bezig met hun leden een nieuw verkiezingsprogramma te maken, Daarin moet elke partij naar mijn idee een helder perspectief schetsen van Nederland in Europa en de ontwikkeling van de Europese Unie. Ik ben benieuwd welike partijen (behalve de PVV) gaan zeggen dat Nederland uit de EU moet stappen? En als partijen dat niet zeggen, dan mag van ze verwacht worden dat ze duidelijk maken aan de kiezers hoe ze met de Europese samenwerking verder willen. Eigenlijk moeten ze dan dezelfde vragen beantwoorden als de Britten de komende weken, om te kunnen kiezen op 23 juni. Brexit ja of nee. Alle reden om die verkiezingsprogramma’s kritisch te lezen de komende tijd.

 

 

 

 

Referendum ja, maar …

Vandaag gaan veel mensen stemmen. Veel naar verwachting ook niet. Ik las de laatste dagen veel opinies van hoog opgeleide en goed geïnformeerde columnisten die adviseren niet te gaan stemmen. Belangrijkste argument, het is te ingewikkeld om er een mening over te hebben. Niet dat zij zelf geen mening hebben, maar ze voeren aan dat er te veel kiezers zijn die het niet snappen en er dus niet over kunnen oordelen. Die anderen dus, niet zijzelf. Dan frons ik mijn wenkbrauwen. Het zijn kiezers, die hebben een mening, geïnformeerd of niet, populistisch of niet. Die tellen in een democratie gewoon mee. Ik zie hier een kloof tussen hoog opgeleide en laag opgeleide kiezers, waarbij de hoog opgeleide in dit geval enige arrogantie kan worden verweten.

Moet je geïnformeerd zijn om te gaan stemmen? Wat mij betreft niet. Je kunt bijvoorbeeld het stemgedrag van de door jou bij de laatste verkiezingen gekozen parlementariërs volgen. Je bevestigt dan gewoon jouw volksvertegenwoordiger in zijn keuze. Dus, wie in 2012 PvdA, CDA, VVD, D66, GroenLinks, Christenunie, SGP of 50Plus stemde, kan nu voor het gemak gewoon ja stemmen. Wie PVV, SP of Partij voor de Dieren stemde, stemt dan tegen. Resultaat, een duidelijke meerderheid voor een ja. Of je maakt als goed geïnformeerde kiezer je eigen afweging natuurlijk.

Is het raadgevend referendum een gedrocht? Ja. De kiezer moet maar afwachten wat er met de uitkomst wordt gedaan, en dat voedt de onvrede met de politiek. De drempel van 30% nodigt uit tot strategisch stemmen, terwijl elke stem moet tellen. Want, is een opkomst van 29,9% minder gewichtig dan 30%? Afschaffen dus maar en eens kijken of er een 2/3 meerderheid te vinden is voor een correctief referendum, zonder geldigheidsdrempel. Tot die tijd, vandaag gewoon stemmen. Ik stem ja. Voor de duidelijkheid en ik heb mijn eigen afweging gemaakt.