Archief van de categorie ‘Cultuur’

Herinneren en de vlieger

maandag 9 mei 2011

De eerste week van mei staat in het teken van herinneren. Het begint voor mij op 4 mei om 18.00 op de Kity de Wijze plaats, aan de voet van de St. Stevenskerk. Onder donkere wolken waaruit een paar honderd regendruppels vallen, komt de Joodse gemeenschap samen om de uit Nijmegen weggevoerde 417 vaders, moeders, ooms, tantes en kinderen te herdenken. Thom de Graaf leest de eerste 40 namen voor, inclusief de naam van het concentratiekamp waar deze Nijmegenaren omkwamen.  Daarna volgen alle andere namen, voorgelezen door verschillende leden van de Joodse gemeente. Voor ons staan acht kinderen met witte rozen geduldig te wachten tot alle namen genoemd zijn. Een indrukwekkend moment en een indrukwekkende manier van herinneren.

In de St. Stevenskerk, die helemaal vol zit, begint om 19.00 uur de herinneringsbijeenkomst die voorafgaat aan de herdenking op de Traianusplein. Na het welkom van de burgemeester houdt Ybo Buruma een prachtig verhaal op het thema van het 4/5 mei Comité ‘Vrijheid op straat’. Hoe zijn vader tijdens de oorlog met de handen diep in zijn zakken langs een Duitse soldaat liep. Die sommeerde hem de handen uit de zakken te halen omdat dat hier (ergens op de Heyendaalseweg) niet mocht. Er was een Duitse eenheid ingekwartierd in een school. De simpele vrijheid om met de handen in je zakken te lopen, wordt beperkt door de bezetter. Op de terugweg langs de school besluit vader Buruma, met de handen nog dieper in de zakken langs de school te lopen. Als een soort protest tegen deze inperking van de vrijheid op straat.

Buruma vraagt in zijn verhaal aandacht voor de daders. De daders van verzet of van meedoen met de bezetter. Hij houdt ons de vraag voor ons af te vragen of we over 10 jaar nog trots zijn wat we op het internet schreven, wat we riepen als lid van een groep. In een omgeving waarin vreselijke dingen keer op keer worden gezegd wordt het gemakkelijk daar zelf ook aan mee te gaan doen. Een mooi beeld, waarbij hij ook refereert aan het verbod op de lezing van Thomas von der Dunck, waarin die een parallel trekt tussen ontwikkelingen in de Nederlandse politiek nu en de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog.

Het herdenkingsconcert dat het Raboud Bachkoor Nijmegen en het Nijmeegs Studentenorkest daarna in de Vereeniging geven is prachtig. Vooral het Requiem van Mozart is groots. We kunnen trots zijn op twee zulke fantastische gezelschappen in Nijmegen. Nog maar twee weken geleden verzorgden ze in dezelfde zaal een prachtige uitvoering van de Johannes Passion.

DAt is heel wat andere kost dan dit is De Vlieger, de smartlap van Andre Hazes die ik met collega-wethouders Hannie Kunst en Jan van der Meer als Hannie en de rekels, op 8 mei zing op de Dag van het Levenslied. Alledrie in het wit met een strohoed op ons hoofd staan we op het podium. Bo van de Graaf begeleidt ons. We doen ons best, maar kunnen onszelf en elkaar niet horen. De monitor op het podium werkt niet voor ons. Maar het publiek kent de tekst (beter dan wij) en zingt uit volle borst mee. Bo speelt een superlang tussenstuk waarop we maar wat dansen op het podium. We hebben lol dat wel. Maar ons voornemen om een eendagsvlieg te zijn in de muziekbusiness is geslaagd. Het was leuk, en we hebben lol. Het publiek is gul met applaus.

Achter het podium drinken we nog een biertje om de spanning weg te drinken, terwijl Jaap Bak ons de wielrennervraag stelt. ‘Wat ging er door je heen’. We hebben het gedaan en dat was het belangrijkste. En het was leuk en dat telt nog meer. Voor de liefhebbers nog een link naar youtube.

Grensgevallen

woensdag 27 oktober 2010

In de de stapel stukken die ik, na een werkbezoek aan het Waterkwartier, nog moet doorploegen, ontdek ik een  tekst in het Duits. Het is mijn welkomsttoespraak voor een bijeenkomst woensdagmiddag in de raadszaal. Stadsregio Arnhem Nijmegen en de gemeenten Kleve, Kranenburg en Emmerich hebben enkele jaren geleden opdracht gegeven een document op te stellen over samenwerking over de Nederlands Duitse grens heen. Onder mijn toespraak vind ik het rapport. Rot8. Geen idee waar het voorstaat maar het bevat een schat aan informatie over grensoverschrijdende verbindingen.

Zoals zo vaak in dit soort rapporten blijkt onze regio precies tussen twee grote industriegebieden te liggen; de Randstad en het Ruhrgebied. Alle kaartjes in het rapport bewijzen het. Het rapport laat zien dat de regio Arnhem Nijmegen niet ophoudt bij de grens, al doen veel kaarten in Nederlandse rapporten anders vermoeden. Bij de grens lijkt de wereld in eens op te houden. Een zelfde beeldzie je overigens ook in veel Duitse rapporten. Rot8 laat zien dat als je de kaart van Duitsland en van Nederland in de grensstreek laat doorlopen, er talloze verbindingen zijn ontstaan. Veel Nederlanders kopen in Kranenburg een huis omdat het de helft kost van eenzelfde huis in Nederland. 30% van de kinderen op de basisschool in Kranenburg heeft de Nederlandse nationaliteit. Duitse studenten halen hun diploma aan de HAN en een nieuwe Hochschule in Kleve probeert Nederlandse studenten te trekken.

Winkelen doen veel Nederlanders in Kleve en omgekeerd vinden steeds meer Duitsers de winkels in NIjmegen. En ook vinden steeds meer Duitsers werk in Nederland, in de Stadsregio Arnhem Nijmegen. Kortom, een mooi onderwerp om eens een middag mee bezig te zijn. De raadszaal vult zich met zo’n 100 bestuurders, politici en een paar ondernemers om van de onderzoekers en de betrokkenen te horen hoe met de bevindingen van het rapport verdere samenwerking gerealiseerd kan worden.

Ik mag het spits afbijten. Vier pagina’s Duitse tekst om uit te spreken. Gelukkig ben ik een Achterhoeker en keken we als kind even vaak naar de Duitse televisie (Hier und Heute, Abenteuer unter wasser enz.) en is mijn Duits voldoende. De Duitse gasten zijn onder de indruk van onze raadszaal. Het komt hen voor als een parlement op nationaal of Europees niveau. Die kunnen we in onze zak steken.

Na mijn welkomstwoord mag ik, als voormalig beroeps dagvoorzitter en interviewer, een geprek voeren met Frank Stoteler (faculteitsdirecteur HAN) en Frau prof. dr. ML. Klotz (prasidentin van de Hochschule RheinWaal in Kleve. Een mooi tweetalig gesprek over samenwerking tussen de beide hogescholen. Er spreekt enthousiasme uit en optimisme over de ontwikkeling van beide onderwijsinstellingen. Dat doet mij goed als wethouder van onderwijs.

 De discussie is open, en alom zoekt men naar mogelijkheden om de samenwerking, zoals in het rapport beschreven, verder op te pakken. Deze middag lijkt de grens niet te bestaan.

Subsidie, emotie en objectiviteit

vrijdag 4 juni 2010

De overheid geeft subsidies aan tientallen instellingen en organisaties. Die subsidies, groot of klein, moeten passen binnen het beleid dat door de raad is vastgesteld. Voor de grote gesubsidieerde instellingen zoals de bibliotheek, het museum of LUX stellen we overeenkomsten op waarin voorwaarden gesteld worden aan de besteding van de beschikbaar gestelde middelen. Dat betekent dat we, binnen het door de raad vastgestelde beleid, eisen stellen aan de te bereiken doelen, de kwaliteit en de deugdelijkheid van het bestuur van de organisatie. Dat levert in de praktijk flinke discussies op als een nieuwe organisatie een beroep ons doet met een sympathiek product, zoals het MuZieum, heet museum over zien en iet zien in Nijmegen.

Dit najaar ga ik voor vijf culturele instellingen nieuwe afspraken maken over de subsidie voor de komende jaren. Dat wordt een flinke klus omdat het niet de bedoeling is eenzijdig te bepalen wat de voorwaarden zullen zijn. Er zal de komende maanden veel met alle instellingen worden overlegd. Naast de budgetovereenkomst met de grote instellingen komen er ook tussendoor vragen binnen om financiële steun van de gemeente. Ik heb de afgelopen weken gemerkt dat er aan (bijna) elk initiatief dat om steun vraagt wel een mooi verhaal zit. Het biedt mensen een zinvollen vrije tijdsbesteding, het heeft educatieve waarde, het trekt mensen naar de stad of het is zo’n leuk initiatief van betrokken mensen. Dan is het zaak om een afweging te maken tussen emotie en objectiviteit.

Het eerste criterium waaraan ik elk verzoek om ondersteuning met overheidsgeld toets is of het binnen ons beleid past. De raad heeft immers niet voor niets, na zorgvuldige afweging, besloten dat de publieke gelden besteed moeten worden aan helder omschreven doelen. Dat is het beleid. Het tweede criterium is de effectiviteit van een eventuele bijdrage. Terecht kijken we kritisch naar de manier waarop de gesubsidieerde instellingen de ontvangen middelen besteden, of er niet te veel aan overhead wordt besteed en of de vooraf gestelde doelen zijn bereikt. Als er dus besloten moet worden over een aanvraag, stel ik mij meteen ook de vraag of de investering het beoogde doel, met enige mate van zekerheid, kan bereiken.

Voor een antwoord op beide criteria kijken we kritisch naar de organisatie, de ervaringen uit het verleden, de financiële basis en het toekomstperspectief. Alleen als op beide vragen een positief antwoord gegeven kan worden kan een besluit tot subsidie aan de raad worden voorgelegd. Binnen die afweging is er in de besluitvorming geen ruimte voor emotie. Dan zal het dus voorkomen dat verzoeken om subsidie worden afgewezen, hoe sympathiek het verzoek misschien ook is. Vanuit dit perspectief heb ik de raad gisteravond geantwoord, toen we het opnieuw over het MuZieum hadden. Hoe sympathiek de rondleiding in het donker, die ik zelf heb mogen meemaken, ook is.

Twee weken wethouder.

donderdag 13 mei 2010

Op 28 april werd ik door de gemeenteraad benoemd tot wethouder. Het was een mooie maar ook een lange avond. Veel langer dan mijn vrienden op de publieke tribune gedacht hadden. Hoewel ik ze gewaarschuwd had, duurde het tot na elven voor ze mij echt konden feliciteren. Het werd trouwens niet het feestje waar ze een beetje op gerekend hadden, maar dat is politiek.

De raadsvergadering was nog redelijk bewogen met een heftige discussie en diverse schorsingen naar aanleiding van een motie van de SP die direct bij mij op het bordje kwam. Een motie die oproept om binnen 7 dagen met de directie van het muZIEum om de tafel te gaan zitten om dit in financiële nood verkerende museum te helpen. Omdat GroenLinks en de (bijna) voltallige oppositie de motie steunden had ik mijn eerste grote klus te pakken en kon ik meteen aan de bak: het aansturen van de ambtenaren die mij binnen mijn portefeuilles cultuur ondersteunen, het gesprek aangaan met de directeur van het muZIEum, en daarnaast het bewaken van de uitspraak van de raad en de manier waarop daar het beste recht aan gedaan kan worden.

Gelukkig stond de ambtelijke organisatie meteen klaar om de gesprekken met het muZIEum op te starten en het noodzakelijke onderzoek te doen. Het was mijn eerste ervaring met de ambtenaren en het is fantastisch te zien hoe professioneel en snel ze werken.

Behalve met het muZIEum ben ik de afgelopen twee weken ook druk geweest met een aantal andere zaken. Een kleine selectie: kennismaken met de nieuwe directeur van de Keizer Karel Podia, overleg over het aantal fietsenstallingen in de stad, afhandelen aanbesteding leerlingenvervoer, overleg over de ontwikkeling van het toekomstige Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Daarnaast stonden er meteen al de nodige representatieve activiteiten op de agenda, zoals een bezoek aan een door de Nijmeegse vereniging voor Kamermuziek georganiseerde muziekvoorstelling, opnames voor een promotiefilm van de Stadsregio, een werkbezoek aan Nijmegen 1, het in ontvangst nemen van de catalogus van de kunstmanifestatie Art Crumbles, en aanwezig zijn bij de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst tussen de HAN en de Hochschule Rhein-Waal in Kleve.

Allemaal zeer verschillende onderwerpen waarvan sommige nog niet helemaal in mijn hoofd zijn ‘ingedaald’, maar de eerste kennismaking smaakt absoluut naar meer!

Donjon terug in Nijmegen

dinsdag 2 februari 2010

Vier jaar geleden nam D66 Nijmegen het initiatief om tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen een referendum te houden over de herbouw van de Donjon in het Valkhofpark. Zestig procent van de kiezers stemde in dat referendum voor herbouw. Nu vier jaar later is er een Nijmeegs consortium van bouwbedrijven, projectontwikkelaar en ingenieursbureau dat de bouw aandurft en aan kan. De herbouw van een beeldbepalende reuzentoren die als landmark Nijmegen een ikoon zal verschaffen.

Veertig procent stemde vier jaar geleden tegen herbouw. Veel gehoorde argumenten van de tegenstanders waren dat herbouw zou leiden tot een commerciële kolos in het mooiste park van Nijmegen dat door die toren zou worden aangetast. Een ander argument was dat er geen ruimte meer zou overblijven in het park voor evenementen zoals de Valkhofaffaire. Tot slot was er het argument dat we niet meer weten hoe die toren er uit heeft gezien en dat we dus geen idee hebben wat we bouwen. Ik ben er zeker van dat deze argumenten de komende tijd weer over tafel zullen gaan, naar voren gebracht door dezelfde somberaars en angsthazen die elke verandering per definitie een verslechtering vinden. Wie goed kijkt naar de plannen die nu voorliggen ziet dat er naar alle argumenten geluisterd is en dat de oplossing gevonden is.

De Nijmeegse bouwbedrijven maken van het project een leerwerkproject voor hun (jonge) werknemers, ze bieden iedere Nijmegenaar de mogelijkheid een deel van de toren te ‘kopen’ en daardoor nog meer betrokken te raken bij de toren. Toen de Waalbrug gebouwd werd was er ook zo’n actie. Iedere Nijmegenaar kon een klinknagel voor de brug kopen en het was een groot succes.

Mooi is dat het een project wordt waar jonge mensen aan zullen werken. Het project zal gedurende de bouw al veel bezoekers naar de stad trekken. Kijk maar eens hoeveel bezoekers er elk jaar naar de Sagrada Familia in Barcelona komen. Een veel groter project maar nog steeds niet af en toch interessant genoeg voor een bezoek. ik stel me voor dat in de Nicolaas kapel, het Architectuurcentrum of in Museum het Valkhof een informatiecentrum wordt ingericht. Daar krijg je alle informatie over het project, bouwtechnieken uit de Middeleeuwen, voorbeelden van soortgelijke bouwwerken en natuurlijk een rondleiding over het bouwproject.

Ik ben er trots op D66 in 2006 met het referendum de definitieve impuls heeft gegeven voor deze ontwikkeling. Er zijn nog wat hobbels te nemen, maar die toren gaat er komen. En als die er staat wordt de stad er verliefd op en moet daarna niemand het in zijn hoofd halen om die toren af te breken. Want dan hoort hij bij het historisch erfgoed van de stad ook al is die gebouwd tussen 2010 en 2014. Wie weet kunnen we hem tegelijk  openen met de nieuwe brug over de Waal.