Brexit, ja of nee?

Vandaag begon in Groot Brittanie de campagne voor een Brexit ja of nee. Het debat over Europa barst er los. Ons referendum van 6 april heeft ook veel los  gemaakt. Eindelijk is er over Europa, vaak heel heftig, gedebatteerd. Sommigen roepen dat alleen al daarom dat het referendum een goed idee was. Ik herinner me diezelfde geluiden ook uit 2005, na het referendum over de Europese grondwet. De frustratie over het verdrag van Lissabon dat daarna kwam is groot, immers in de kern hetzelfde als de grondwet alleen zonder vlag en volkslied. Helaas is er daarna met het debati in Nederland niets meer gedaan. Het debat verstomde en de politici gingen gewoon door met ‘Brussel’ de schuld geven van alles wat er fout ging.

Hoe nu verder met Euroopa, met o.a. het Britse referendum over een Brexit op 23 juni a.s. Vandaag startte de campagne daar. Gisteravond al zag ik in ieder geval David Cameron zelf aan het bellen om de kiezer te overtuigen dat een Brexit slecht is voor het Verenigd Koninkrijk. De discussie loopt hoog op, maar het kamp voor blijven in de EU steekt in ieder geval zijn nek uit.

In Nederland is het debat al weer weg. Deze week kocht het kabinet tijd om tot misschien wel na de zomer te wachten voor het met een antwoord komt op de uitslag van het referendum. Een slechte zaak. De uitslag was duideljk en dan moet je niet mokken maar handelen. Dat Rutte het moeilijk zal hebben in Brussel is evident. Maar de discussie moet vooral ook in Brussel op gang komen. Nederland zal daarin een duidelijke positie moeten kiezen.

Uit de uitslag van het referendum kun je m.i. wel concluderen dat verdere uitbreiding van de EU voor langere tijd niet aan de orde kan zijn. Maar darnaast moet er fundamenteel nagedacht worden over de inrichting van de EU. Hoe besluiten we? Wat is de macht van de het Europees parlement? Hoe begroten we? Moet elk land nog wel een veto hebben? Wat zijn de onderwerpen die zo internationaal zijn dat we daar alleen in Europees verband effectief kunnen optreden? En beslist de Europese Commissie,  gecontroleerd door het Europees Parlement, of de Raad van ministers? Is het gewenst dat de EU handelsverdragen sluit in de vorm van associatieverdragen? Et cetera.

Alle partijen, op de PVV na misschien, zijn druk bezig met hun leden een nieuw verkiezingsprogramma te maken, Daarin moet elke partij naar mijn idee een helder perspectief schetsen van Nederland in Europa en de ontwikkeling van de Europese Unie. Ik ben benieuwd welike partijen (behalve de PVV) gaan zeggen dat Nederland uit de EU moet stappen? En als partijen dat niet zeggen, dan mag van ze verwacht worden dat ze duidelijk maken aan de kiezers hoe ze met de Europese samenwerking verder willen. Eigenlijk moeten ze dan dezelfde vragen beantwoorden als de Britten de komende weken, om te kunnen kiezen op 23 juni. Brexit ja of nee. Alle reden om die verkiezingsprogramma’s kritisch te lezen de komende tijd.