Brexit, ja of nee?

Vandaag begon in Groot Brittanie de campagne voor een Brexit ja of nee. Het debat over Europa barst er los. Ons referendum van 6 april heeft ook veel los  gemaakt. Eindelijk is er over Europa, vaak heel heftig, gedebatteerd. Sommigen roepen dat alleen al daarom dat het referendum een goed idee was. Ik herinner me diezelfde geluiden ook uit 2005, na het referendum over de Europese grondwet. De frustratie over het verdrag van Lissabon dat daarna kwam is groot, immers in de kern hetzelfde als de grondwet alleen zonder vlag en volkslied. Helaas is er daarna met het debati in Nederland niets meer gedaan. Het debat verstomde en de politici gingen gewoon door met ‘Brussel’ de schuld geven van alles wat er fout ging.

Hoe nu verder met Euroopa, met o.a. het Britse referendum over een Brexit op 23 juni a.s. Vandaag startte de campagne daar. Gisteravond al zag ik in ieder geval David Cameron zelf aan het bellen om de kiezer te overtuigen dat een Brexit slecht is voor het Verenigd Koninkrijk. De discussie loopt hoog op, maar het kamp voor blijven in de EU steekt in ieder geval zijn nek uit.

In Nederland is het debat al weer weg. Deze week kocht het kabinet tijd om tot misschien wel na de zomer te wachten voor het met een antwoord komt op de uitslag van het referendum. Een slechte zaak. De uitslag was duideljk en dan moet je niet mokken maar handelen. Dat Rutte het moeilijk zal hebben in Brussel is evident. Maar de discussie moet vooral ook in Brussel op gang komen. Nederland zal daarin een duidelijke positie moeten kiezen.

Uit de uitslag van het referendum kun je m.i. wel concluderen dat verdere uitbreiding van de EU voor langere tijd niet aan de orde kan zijn. Maar darnaast moet er fundamenteel nagedacht worden over de inrichting van de EU. Hoe besluiten we? Wat is de macht van de het Europees parlement? Hoe begroten we? Moet elk land nog wel een veto hebben? Wat zijn de onderwerpen die zo internationaal zijn dat we daar alleen in Europees verband effectief kunnen optreden? En beslist de Europese Commissie,  gecontroleerd door het Europees Parlement, of de Raad van ministers? Is het gewenst dat de EU handelsverdragen sluit in de vorm van associatieverdragen? Et cetera.

Alle partijen, op de PVV na misschien, zijn druk bezig met hun leden een nieuw verkiezingsprogramma te maken, Daarin moet elke partij naar mijn idee een helder perspectief schetsen van Nederland in Europa en de ontwikkeling van de Europese Unie. Ik ben benieuwd welike partijen (behalve de PVV) gaan zeggen dat Nederland uit de EU moet stappen? En als partijen dat niet zeggen, dan mag van ze verwacht worden dat ze duidelijk maken aan de kiezers hoe ze met de Europese samenwerking verder willen. Eigenlijk moeten ze dan dezelfde vragen beantwoorden als de Britten de komende weken, om te kunnen kiezen op 23 juni. Brexit ja of nee. Alle reden om die verkiezingsprogramma’s kritisch te lezen de komende tijd.

 

 

 

 

Referendum ja, maar …

Vandaag gaan veel mensen stemmen. Veel naar verwachting ook niet. Ik las de laatste dagen veel opinies van hoog opgeleide en goed geïnformeerde columnisten die adviseren niet te gaan stemmen. Belangrijkste argument, het is te ingewikkeld om er een mening over te hebben. Niet dat zij zelf geen mening hebben, maar ze voeren aan dat er te veel kiezers zijn die het niet snappen en er dus niet over kunnen oordelen. Die anderen dus, niet zijzelf. Dan frons ik mijn wenkbrauwen. Het zijn kiezers, die hebben een mening, geïnformeerd of niet, populistisch of niet. Die tellen in een democratie gewoon mee. Ik zie hier een kloof tussen hoog opgeleide en laag opgeleide kiezers, waarbij de hoog opgeleide in dit geval enige arrogantie kan worden verweten.

Moet je geïnformeerd zijn om te gaan stemmen? Wat mij betreft niet. Je kunt bijvoorbeeld het stemgedrag van de door jou bij de laatste verkiezingen gekozen parlementariërs volgen. Je bevestigt dan gewoon jouw volksvertegenwoordiger in zijn keuze. Dus, wie in 2012 PvdA, CDA, VVD, D66, GroenLinks, Christenunie, SGP of 50Plus stemde, kan nu voor het gemak gewoon ja stemmen. Wie PVV, SP of Partij voor de Dieren stemde, stemt dan tegen. Resultaat, een duidelijke meerderheid voor een ja. Of je maakt als goed geïnformeerde kiezer je eigen afweging natuurlijk.

Is het raadgevend referendum een gedrocht? Ja. De kiezer moet maar afwachten wat er met de uitkomst wordt gedaan, en dat voedt de onvrede met de politiek. De drempel van 30% nodigt uit tot strategisch stemmen, terwijl elke stem moet tellen. Want, is een opkomst van 29,9% minder gewichtig dan 30%? Afschaffen dus maar en eens kijken of er een 2/3 meerderheid te vinden is voor een correctief referendum, zonder geldigheidsdrempel. Tot die tijd, vandaag gewoon stemmen. Ik stem ja. Voor de duidelijkheid en ik heb mijn eigen afweging gemaakt.