Brexit, ja of nee?

Vandaag begon in Groot Brittanie de campagne voor een Brexit ja of nee. Het debat over Europa barst er los. Ons referendum van 6 april heeft ook veel los  gemaakt. Eindelijk is er over Europa, vaak heel heftig, gedebatteerd. Sommigen roepen dat alleen al daarom dat het referendum een goed idee was. Ik herinner me diezelfde geluiden ook uit 2005, na het referendum over de Europese grondwet. De frustratie over het verdrag van Lissabon dat daarna kwam is groot, immers in de kern hetzelfde als de grondwet alleen zonder vlag en volkslied. Helaas is er daarna met het debati in Nederland niets meer gedaan. Het debat verstomde en de politici gingen gewoon door met ‘Brussel’ de schuld geven van alles wat er fout ging.

Hoe nu verder met Euroopa, met o.a. het Britse referendum over een Brexit op 23 juni a.s. Vandaag startte de campagne daar. Gisteravond al zag ik in ieder geval David Cameron zelf aan het bellen om de kiezer te overtuigen dat een Brexit slecht is voor het Verenigd Koninkrijk. De discussie loopt hoog op, maar het kamp voor blijven in de EU steekt in ieder geval zijn nek uit.

In Nederland is het debat al weer weg. Deze week kocht het kabinet tijd om tot misschien wel na de zomer te wachten voor het met een antwoord komt op de uitslag van het referendum. Een slechte zaak. De uitslag was duideljk en dan moet je niet mokken maar handelen. Dat Rutte het moeilijk zal hebben in Brussel is evident. Maar de discussie moet vooral ook in Brussel op gang komen. Nederland zal daarin een duidelijke positie moeten kiezen.

Uit de uitslag van het referendum kun je m.i. wel concluderen dat verdere uitbreiding van de EU voor langere tijd niet aan de orde kan zijn. Maar darnaast moet er fundamenteel nagedacht worden over de inrichting van de EU. Hoe besluiten we? Wat is de macht van de het Europees parlement? Hoe begroten we? Moet elk land nog wel een veto hebben? Wat zijn de onderwerpen die zo internationaal zijn dat we daar alleen in Europees verband effectief kunnen optreden? En beslist de Europese Commissie,  gecontroleerd door het Europees Parlement, of de Raad van ministers? Is het gewenst dat de EU handelsverdragen sluit in de vorm van associatieverdragen? Et cetera.

Alle partijen, op de PVV na misschien, zijn druk bezig met hun leden een nieuw verkiezingsprogramma te maken, Daarin moet elke partij naar mijn idee een helder perspectief schetsen van Nederland in Europa en de ontwikkeling van de Europese Unie. Ik ben benieuwd welike partijen (behalve de PVV) gaan zeggen dat Nederland uit de EU moet stappen? En als partijen dat niet zeggen, dan mag van ze verwacht worden dat ze duidelijk maken aan de kiezers hoe ze met de Europese samenwerking verder willen. Eigenlijk moeten ze dan dezelfde vragen beantwoorden als de Britten de komende weken, om te kunnen kiezen op 23 juni. Brexit ja of nee. Alle reden om die verkiezingsprogramma’s kritisch te lezen de komende tijd.

 

 

 

 

Referendum ja, maar …

Vandaag gaan veel mensen stemmen. Veel naar verwachting ook niet. Ik las de laatste dagen veel opinies van hoog opgeleide en goed geïnformeerde columnisten die adviseren niet te gaan stemmen. Belangrijkste argument, het is te ingewikkeld om er een mening over te hebben. Niet dat zij zelf geen mening hebben, maar ze voeren aan dat er te veel kiezers zijn die het niet snappen en er dus niet over kunnen oordelen. Die anderen dus, niet zijzelf. Dan frons ik mijn wenkbrauwen. Het zijn kiezers, die hebben een mening, geïnformeerd of niet, populistisch of niet. Die tellen in een democratie gewoon mee. Ik zie hier een kloof tussen hoog opgeleide en laag opgeleide kiezers, waarbij de hoog opgeleide in dit geval enige arrogantie kan worden verweten.

Moet je geïnformeerd zijn om te gaan stemmen? Wat mij betreft niet. Je kunt bijvoorbeeld het stemgedrag van de door jou bij de laatste verkiezingen gekozen parlementariërs volgen. Je bevestigt dan gewoon jouw volksvertegenwoordiger in zijn keuze. Dus, wie in 2012 PvdA, CDA, VVD, D66, GroenLinks, Christenunie, SGP of 50Plus stemde, kan nu voor het gemak gewoon ja stemmen. Wie PVV, SP of Partij voor de Dieren stemde, stemt dan tegen. Resultaat, een duidelijke meerderheid voor een ja. Of je maakt als goed geïnformeerde kiezer je eigen afweging natuurlijk.

Is het raadgevend referendum een gedrocht? Ja. De kiezer moet maar afwachten wat er met de uitkomst wordt gedaan, en dat voedt de onvrede met de politiek. De drempel van 30% nodigt uit tot strategisch stemmen, terwijl elke stem moet tellen. Want, is een opkomst van 29,9% minder gewichtig dan 30%? Afschaffen dus maar en eens kijken of er een 2/3 meerderheid te vinden is voor een correctief referendum, zonder geldigheidsdrempel. Tot die tijd, vandaag gewoon stemmen. Ik stem ja. Voor de duidelijkheid en ik heb mijn eigen afweging gemaakt.

Saleh Abdeslam pakken was toevalstreffer

Dit weekend werd Salah Abdeslam gepakt, in Brussel, in de wijk Molenbeek. Sinds de aanslagen in Parijs wist hij ruim vier maanden uit handen van de politie te blijven. Verscholen in safe houses in de wijk Molenbeek in Brussel. Zonder hulp van gelijkgezinden zou dat nooit gelukt zijn. Maar de vraag die zich opdringt is of het ook niet zo lang geduurd heeft omdat de wijk, met 100.000 inwoners, verdeeld is in verschillende politie zones die niet of slecht met elkaar samenwerken.

Ieder heeft kennelijk zijn eigen informatiesysteem dat hij niet wil of kan koppelen aan die van de korpsen in de aanpalende wijken. Dan wordt het voor een terrorist (of een crimineel) wel heel gemakkelijk uit handen van de politie te blijven. In het NRC van vandaag lees ik dat Abdeslam met zijn maatjes, provocerend langs de politiebureaus liep. Wel met een must op. Samenwerking tussen de politiekorpsen in de wijk en met de andere opsporingsdiensten had wellicht veel eerder tot zijn arrestatie geleid. Volgens critici, zo stelt het artikel, was een toevalstreffer.

De laatste alinea van het NRC-artikel zegt Hans Bonte, burgemeester van Villevoorde dat het grootste probleem de opdeling van het Brusselse gewest in verschillende politiezones is.  ‘Die moeten integreren zodat er een einde komt aan de informatiebreuken.’ Hebben we hetzelfde niet ook gezien op Europees niveau, als het gaat om de aanpak van de vluchtelingen problematiek. Ieder land keek vooral naar het nationale, interne korte termijn belang. Informatie uitwisselen, samenwerken, acties op elkaar afstemmen, het was er allemaal niet bij. Tot het water niet alleen de vluchtelingen, maar ook de politici aan de lippen stond. Toen moest er verantwoordelijkheid genomen worden, Merkel voorop met Rutte in haar kielzog, om de problemen Europees aan te pakken. De deal met Turkije lijkt op papier te werken, maar nu nog de uitvoering.

Komt er echt een gezamenlijke aanpak van de bewaking van de buitengrenzen van Europa? Gaan we vluchtelingen echt over alle landen verdelen? Zijn we bereid te investeren in verbetering van de omstandigheden van vluchtelingen in Libanon en Jordanië? De problemen waar Nederland en Europa voor staan, en waar veel mensen nerveus van worden, vragen dan ook niet minder maar juist meer Europa.

Trump

Acht jaar geleden was ik in de VS en sprak ik met enkele vrienden over de verkiezingen die toen gedomineerd werden door de opkomst van Barack Obama. Regelmatig hoorde ik in die gesprekken dat Obama steeds ‘presidentiëler’ oogde. Men had steeds meer het idee dat de man president zou kunnen zijn. Het feit dat hij als Afro Amerikaan, of zwarte, president zou kunnen zijn van het machtigste land van de wereld begon post te vatten. En hij won. Na acht jaar Obama is dit voor de meeste Amerikanen geen issue meer.

De kandidatuur van Hilary Clinton verloopt redelijk voorspoedig en ook nu zullen mensen langzaam wennen aan het idee dat hun volgende president wel eens een vrouw zou kunnen zijn. Mijn verbazing geldt in deze campagne vooral Trump. Een grote, wat onhandig ogende man. Lomp in zijn taalgebruik met eigenlijk altijd een zure, verongelijkte en tegelijkertijd boze uitstraling. Hij oogt arrogant en beledigt alles en iedereen. Toch lopen duizenden republikeinen warm voor hem. Niet de partijtop overigens, maar dat terzijde. Kunnen deze mensen zich voorstellen dat Donald Trump de volgende president van de VS zou zijn?

Ik zie Trump al bij Merkel of Hollande? Hoe gaat hij de VN toespreken? Ik kan me er eigenlijk niets bij voorstellen. In een van de debatten zei Marco Rubio dat een president niet altijd kan zeggen wat hij wil omdat het gevolgen heeft. Het probleem is dat Trump, net als Wilders en Le Pen, de retoriek die ze gebruiken zien als de uitdrukking van ‘de’ wil van ‘het’ volk en daarmee de ongenuanceerde toon en inhoud. Kritiek wordt neergezet als negeren van wat de burger wil. Tegelijkertijd wordt de kritiek geframed als aanval die gesmoord moet worden. Wilders is er erg bedreven in. Hij mag alles zeggen, maar wie kritiek op hem heeft wordt weggezet als gevaar dat bestreden moet worden.

Trump als president? Ik ben benieuwd wie, volgens de Amerikaanse kiezer, het meest presidentieel is; Trump of Clinton.

Oekraïne

Op 6 april gaan we naar de stembus. Niet voor de Tweede kamer maar om een oordeel te geven over het associatieverdrag dat de EU met Oekraïne wil sluiten. Een verdrag dat al door alle leden van de EU en het Nederlandse parlement is goedgekeurd. Maar Nederland heeft een mogelijkheid voor een referendum en daarvan heeft Tierry Baudet gebruik gemaakt. Hij nam het initiatief om een nee tegen het associatieverdrag te krijgen. Waarom? Hij legde het uit in Buitenhof vandaag. Ten eerste is hij tegen de EU omdat hij er van overtuigd is dat de landen in Europa te verschillend zijn om een munt te hebben en gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Dat mag hij vinden. Hij zegt ik ben niet tegen samenwerking maar wel tegen de EU. Samenwerken kan ook zonder EU dus. Dat zal, maar dan vraag ik me af hoe hij ziet dat al die landen individueel het hoofd moeten bieden aan de uitdagingen waarvoor ieder van die landen gesteld is. Gesloten grenzen, leiden nu al tot duizenden vluchtelingen, vrouwen en kinderen die in Griekenland stranden. Wij sturen een vliegtuig met hulpgoederen, maar verder keren we ons af.

Terug naar Oekraïne. Tijdens het gesprek in Buitenhof kreeg Baudet de kans om het uit te leggen. De EU, zo zei hij, heeft het verdrag gebruikt om Oekraïne te destabiliseren. Tweespalt te zaaien in het land en chaos te laten ontstaan. Als de EU dat niet gedaan had, zo zei hij, dan was er in het oosten van het land geen oorlog geweest. De Krim was niet door Rusland ingenomen. En dan was ook MH17 niet uit de lucht geschoten, denk ik dan. Die chaos is dan vervolgens de aanleiding voor de regering van Oekraïne om alsnog het associatieverdrag met de EU te tekenen. Het was dus een Poetin-achtig plan van de EU om Oekraïne in te palmen.

Wie gelooft dit? Erdogan zaait onrust om de roep om een krachtige leider te versterken. Poetin doet het met het onrust stoken in Oost Oekraïne. Maar de EU? Dat is complot denken van het hoogste niveau, en helaas werd het niet tegengesproken aan de tafel.

In deze discussie, die overigens ontspoorde door gehakketak over filosofen en de Europese waarden, ging het nauwelijks over de redenen om voor het verdrag te zijn. Ik ga op 6 april gewoon voor het verdrag stemmen. Ten eerste omdat het een handelsverdrag is, zoals we ook met bv Turkije en Israël en veel andere landen hebben. Niks mis mee. Ten tweede omdat Oekraïne, de regering en een groot deel van de bevolking, het verdrag met de EU willen. Ten derde omdat samenwerken, ook al is het land corrupt, altijd beter is dan hen uitsluiten. Samen werken betekent een kans voor betere mensenrechten, bestrijden van corruptie. Ten vierde wil ik wel solidair zijn met de mensen in Oekraïne die van corruptie af willen en gewoon land willen worden. Daarom is het des te verrassender dat de SP tegen het verdrag is. Ik dacht dat de partij van de internationale solidariteit was.

Ik probeer te begrijpen waarom nationalisten zoals Wilders en dus ook Baudet, denken dat je terugtrekken achter je grenzen, het besta antwoord is op de globaliserende wereld. Ik kom er niet achter. Nog niet.