Onderhandelen voor beginners

Op het moment dat ik dit schrijf meldt het Radio 1 Journaal dat er in Brussel een akkoord is na bijna 17 uur onderhandelen. Tsipras vierde een week geleden nog de overwinning bij het referendum, met de belofte dat dat hij binnen 48 uur een betere deal met Europa mee naar huis zou nemen. Een week later blijkt het tegendeel waar. En eerlijk gezegd had ik niet anders verwacht. Wie zijn onderhandelingspartners 5 maanden lang zo koeieneert, kan niet met een beter resultaat naar huis komen. Een grove onderschatting van een premier waarvan nu blijkt dat hij minder briljant is dan misschien in januari nog werd gedacht. Het was van zijn kant ‘onderhandelen voor beginnens’ met desastreuze gevolgen voor zijn land.

Wat deed hij fout. Ten eerste ging hij verkiezingen in met beloftes waarvan hij kon weten dat die onhaalbaar waren. De populistische verkiezingscampagne gaf hem ruime steun voor het uitvoeren van het programma. Meteen na de overwinning ging de retoriek richting Europa door. Duitsland wordt aangesproken op herstelbetalingen ter waarde van miljarden. Daarmee wordt het land, waarvan Tsipras weet dat die doorslaggevend is in Europa, in de gordijnen gejaagd. Dan gaat hij bij Poetin op bezoek. Opnieuw een provocatie van de andere landen in Europa die hij nodig heeft om het hoofd boven water te houden.

Dan volgen ‘onderhandelingen’ met de ‘instituties’ die gekenmerkt worden door het ontbreken van concrete voorstellen, schofferingen, niet nakomen van afspraken en in eigen land terugdraaien van hervormingen. Daarmee wordt het vertrouwen geschaad van de partners, die het geld moeten leveren om Griekenland overeind te houden. In die tijd vraag ik me geregeld af of Tripras nu briljant is of een amateur. Nu, aan het eind van die martelgang, kan de balans worden opgemaakt.

Een andere fout was de benoeming van de ‘flamboyante’ Varoufakis. De term flamboyant toont de aanvankelijke sympathie voor deze minister van financiën die zich echter al snel ontpopt als een provocateur. Iemand die niet wil onderhandelen maar vooral zijn visie op de economie wil geven. Intussen is hij na het referendum vervangen (misschien de enige goede actie van Tsipras) en verblijft hij in zijn luxe buitenhuis op een Grieks eiland. En je kunt er op rekenen dat hij de komende tijd het lezingencircuit in zal gaan en zal cashen. De Griekse crisis zal hem niet raken.

Inmiddels is duidelijk dat de escapades van de Tsipras regering het land zo’n 25 miljard euro aan economische schade heeft opgeleverd. Waar aanvankelijk nog gesproken werd over nieuwe steun van 50 miljard is dat nu al opgelopen tot 90 miljard. Ongelofelijke bedragen die bovenop de schuld komen die er al was.

Tsipras heeft volgens mij laten zien dat hij niet in staat was te onderhandelen, zijn achterban niet in de hand had en met o.a. het referendum het laatste beetje vertrouwen dat er nog was, de nek heeft omgedraaid. Er volgt deze week nog een lange weg die Tsipras in eigen land moet gaan. Daar moet hij opnieuw onderhandelen. Ik vraag me af of hij daartoe in staat is. Maar misschien heeft hij geleerd dat als je iets nodig hebt van anderen dat schofferen, dralen, draaien en onmogelijke eisen stellen, niet leidt tot succes. Vannacht stond hij met de rug tegen de muur en is hij door de knieën gegaan, en kan hij terug naar zijn Griekenland dat economisch in puin ligt.