Wie moet zich distantieren van wie?

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam riep moslims in Nederland op zich te distantiëren van IS. Klinkt heel logisch maar als je er even over nadenkt is het toch wel raar. Welke katholiek werd ten tijde van de bomaanslagen van de IRA opgeroepen zich van deze katholieke terreurbeweging te distantiëren? Vragen we joden om zich van de politiek van Israël te distantiëren? Worden Boedisten gevraagd zich te distantiëren van radicale Boedisten die in Birma moslim minderheden uitmoorden?

We benadrukken in het integratiedebat steeds maar weer dat we het individu niet verantwoordelijk kunnen en mogen houden voor wat anderen in naam van hun geloof, etniciteit of nationaliteit doen. Ik zag bij Nieuwsuur vorige week een aardig debatje tussen Nourdin el Quadi van de islamitische partij NIDA en VVD tweede kamerlid Malik Azmani. Twee mannen met eenzelfde achtergrond maar met een zeer verschillende kijk op  de zaak. De VVD-er die alles wat met cultuur en religie te maken heeft naar het prive-domein verbant. Je mag zijn wat je wilt, is het adagium, maar niet in de openbare ruimte. Hij zei er niet bij wat je dan wel in de openbare ruimte mag laten zien. En hij richtte de beperking vooral op moslims. El Quadi pleitte juist voor het stoppen met het verbergen van je etnische of religieuze identiteit. Maak er geen probleem van. Blijf niet roepen dat de multiculturele samenleving niet gewenst is. Hij bestaat en we moeten er mee leven. Geef daarin, zo pleitte hij, ruimte om te zijn wie je wilt zijn, binnen de kaders van de Nederlandse wet.

Ik ben zelf in de jaren 80 van de vorige eeuw intensief met intercultureel onderwijs aan de slag geweest. Het klopt, we hebben veel fouten gemaakt, waren veel te makkelijk, en stelden veel te weinig eisen. Maar het wordt tijd dat we inzien dat Nederland een multiculturele samenleving is en dat dat niet meer weggaat. Dat we met elkaar een manier zullen moeten vinden om het een beetje aangenaam voor ons allemaal te maken. Daarin pas volgens mij niet dat we een bevolkingsgroep eisen opleggen die we aan ons zelf niet stellen.

Ik hoop dat het lukt om eens wat makkelijker om te gaan met de diversiteit op straat, de moskee in onze stad of met andere opvattingen over wat wel of niet goed is. Nederland is juist met deze tolerantie groot geworden. In de Gouden Eeuw was Amsterdam een walhalla voor vrijdenkers. Mensen uit heel  Europa kwamen naar hier omdat ze mochten zeggen en denken wat ze vonden. Nergens waren zoveel drukkerijen als in Amsterdam. De diversiteit is geen bedreiging maar een kans. Lees het boek Amsterdam van Russel Shirto. Leer waarom we zijn zoals we zijn.