Herinneren en de vlieger

De eerste week van mei staat in het teken van herinneren. Het begint voor mij op 4 mei om 18.00 op de Kity de Wijze plaats, aan de voet van de St. Stevenskerk. Onder donkere wolken waaruit een paar honderd regendruppels vallen, komt de Joodse gemeenschap samen om de uit Nijmegen weggevoerde 417 vaders, moeders, ooms, tantes en kinderen te herdenken. Thom de Graaf leest de eerste 40 namen voor, inclusief de naam van het concentratiekamp waar deze Nijmegenaren omkwamen.  Daarna volgen alle andere namen, voorgelezen door verschillende leden van de Joodse gemeente. Voor ons staan acht kinderen met witte rozen geduldig te wachten tot alle namen genoemd zijn. Een indrukwekkend moment en een indrukwekkende manier van herinneren.

In de St. Stevenskerk, die helemaal vol zit, begint om 19.00 uur de herinneringsbijeenkomst die voorafgaat aan de herdenking op de Traianusplein. Na het welkom van de burgemeester houdt Ybo Buruma een prachtig verhaal op het thema van het 4/5 mei Comité ‘Vrijheid op straat’. Hoe zijn vader tijdens de oorlog met de handen diep in zijn zakken langs een Duitse soldaat liep. Die sommeerde hem de handen uit de zakken te halen omdat dat hier (ergens op de Heyendaalseweg) niet mocht. Er was een Duitse eenheid ingekwartierd in een school. De simpele vrijheid om met de handen in je zakken te lopen, wordt beperkt door de bezetter. Op de terugweg langs de school besluit vader Buruma, met de handen nog dieper in de zakken langs de school te lopen. Als een soort protest tegen deze inperking van de vrijheid op straat.

Buruma vraagt in zijn verhaal aandacht voor de daders. De daders van verzet of van meedoen met de bezetter. Hij houdt ons de vraag voor ons af te vragen of we over 10 jaar nog trots zijn wat we op het internet schreven, wat we riepen als lid van een groep. In een omgeving waarin vreselijke dingen keer op keer worden gezegd wordt het gemakkelijk daar zelf ook aan mee te gaan doen. Een mooi beeld, waarbij hij ook refereert aan het verbod op de lezing van Thomas von der Dunck, waarin die een parallel trekt tussen ontwikkelingen in de Nederlandse politiek nu en de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog.

Het herdenkingsconcert dat het Raboud Bachkoor Nijmegen en het Nijmeegs Studentenorkest daarna in de Vereeniging geven is prachtig. Vooral het Requiem van Mozart is groots. We kunnen trots zijn op twee zulke fantastische gezelschappen in Nijmegen. Nog maar twee weken geleden verzorgden ze in dezelfde zaal een prachtige uitvoering van de Johannes Passion.

DAt is heel wat andere kost dan dit is De Vlieger, de smartlap van Andre Hazes die ik met collega-wethouders Hannie Kunst en Jan van der Meer als Hannie en de rekels, op 8 mei zing op de Dag van het Levenslied. Alledrie in het wit met een strohoed op ons hoofd staan we op het podium. Bo van de Graaf begeleidt ons. We doen ons best, maar kunnen onszelf en elkaar niet horen. De monitor op het podium werkt niet voor ons. Maar het publiek kent de tekst (beter dan wij) en zingt uit volle borst mee. Bo speelt een superlang tussenstuk waarop we maar wat dansen op het podium. We hebben lol dat wel. Maar ons voornemen om een eendagsvlieg te zijn in de muziekbusiness is geslaagd. Het was leuk, en we hebben lol. Het publiek is gul met applaus.

Achter het podium drinken we nog een biertje om de spanning weg te drinken, terwijl Jaap Bak ons de wielrennervraag stelt. ‘Wat ging er door je heen’. We hebben het gedaan en dat was het belangrijkste. En het was leuk en dat telt nog meer. Voor de liefhebbers nog een link naar youtube.