Gratis bestaat niet …

In tijden van bezuinigingen loop ik elke dag aan tegen het dilemma wat wel en wat niet door de overheid (financieel) ondersteund zou moeten worden. Veel van de initiatieven die in Nijmegen genomen worden, of het nu om cultuur gaat of om ondersteuning van mensen die het minder breed hebben, zijn op zichzelf beschouwd zeker de moeite waard. Maar tegelijkertijd kost elke activiteit geld en de vraag is dus vaak wie dat moet betalen.

Er zijn een paar mogelijkheden. De deelnemer betaalt zelf de volledige kosten voor de dienst die hij ontvangt of de activiteit waar hij aan deelneemt. Het lijkt er op dat de landelijke overheid met name in het cultuurbeleid deze koers vaart. Wie wil genieten van cultuur, moet het volle pond betalen.

Een tweede mogelijkheid is dat de afnemer, de bezoeker of de gebruiker een deel van de kosten betaalt. De rest betaalt de overheid, hoewel dat natuurlijk ook weer wijzelf zijn want het geld komt uit de belastingen die we met z’n allen betalen. Deze vorm zien we in allerlei voorzieningen terug. Ons openbaar vervoer bijvoorbeeld wordt voor 50% betaald uit belastinggeld. De overheid neemt daarmee een verantwoordelijkheid voor deze voorziening. De andere 50% moet komen uit de verkoop van de bus- en treinkaartjes.

Tenslotte betaalt de overheid alle kosten van het overheidsapparaat zelf. Alle ambtenaren, politici, ons leger, de politie: 100% financiering door de overheid. We vinden dat vanzelfsprekend maar staan er vaak niet bij stil. Die middelen brengen we met z’n allen op via de belastingen.

Voor sommige publieke diensten, zoals het openbaar vervoer, klinkt ook steeds weer de roep om het voor iedereen gratis te maken of als dat niet kan, dan in ieder geval voor minima en/of ouderen.

Maar gratis openbare voorzieningen bestaan niet. Die worden allemaal betaald via belastinginkomsten. Met ons eigen geld dus.De rijksoverheid gaat 18 miljard bezuinigen en dus vloeit er minder belastinggeld naar de gemeente. Willen we onze voorzieningen in Nijmegen allemaal overeind houden, dan moet de eigen bijdrage van de gebruikers omhoog of zullen we de gemeentelijke belastingen moeten verhogen.

Een andere mogelijkheid is de bijdrage van de overheid helemaal af te schaffen en dan maar te bekijken of er voldoende mensen zijn die voor die specifieke activiteit willen betalen. Dan zullen er ongetwijfeld activiteiten verdwijnen.

De politiek heeft de komende maanden de moeilijke taak keuzes te maken. De keuze tussen helemaal niet meer subsidiëren, minder geld beschikbaar stellen of vasthouden aan het belang van een bepaalde instelling of activiteit. Daarbij moeten scherpe keuzes gemaakt worden. Het wordt een lastige lente.

Doornroosje wakker gekust

Raadsvergaderingen vinden iedere twee weken op woensdagavond plaats en vragen altijd de nodige voorbereidingen. De raadsvragen, moties of amendementen worden de dag van tevoren door de griffie doorgestuurd en dan gaat het raderwerk een versnelling hoger om op tijd op alle vragen een helder antwoord te formuleren. Die worden vervolgens in de loop van de woensdag met mij doorgesproken, en verder aangescherpt.

Afgelopen woensdagavond stond de behandeling van Doornroosje op de agenda. Mijn collega-wethouder Hannie Kunst heeft de laatste maanden hard gewerkt om het voorstel klaar te krijgen. Ik ben betrokken omdat Doornroosje in mijn portefeuille zit en we een fietsenstalling van maar liefst 3750 plaatsen willen realiseren. Er is al jaren over nieuwbouw gesproken en vanavond moet de kogel door de kerk.

Voor ‘Roosje’ aan de orde komt in de raadsvergadering, heb ik nog een paar stevige discussies te gaan in diverse raadskamers. De d’Almarasweg is het eerste onderwerp dat aan de orde komt. Veel scholieren gebruiken deze smalle weg, die ook een belangrijke route is voor autoverkeer van en naar de universiteit. De raad krijgt 1551 handtekeningen aangeboden door de Fietsersbond met het verzoek vrijliggende fietspaden aan te leggen. Helaas ontbreken de miljoenen die daarvoor nodig zijn, maar de maatregelen die ik aankondig (30km-regime en bus- en fietsvriendelijke verkeersdrempels) krijgen wel steun. Er is begrip.

Dan volgen nog raadskamers over gratis openbaar vervoer voor 65-plussers met een minimum-inkomen en een toelichting op onze plannen met de Stratemakerstoren. Na kort collegeoverleg begint de raadsvergadering met een emotionele discussie over de kandidatuur van Thom de Graaf voor de Eerste Kamer voor D66. Hij houdt een uitstekend verhaal en overtuigt de raad. Een door de SP ingediende motie om De Graaf te weerhouden van zijn kandidatuur krijgt alleen steun van Gewoon Nijmegen. Dat is mooi.

Dan schuiven Hannie en ik aan voor de bespreking van het voorstel voor de nieuwbouw van Doornroosje. Er is nog wat gesteggel over openbaarheid van de cijfers maar de antwoorden die we schriftelijk al gegeven hebben, en de beantwoording van de vragen in het debat overtuigen een ruime meerderheid. Helaas stemt het CDA toch tegen.

Na een hele lange discussie is eindelijk de kogel door de kerk. Doornroosje is wakker gekust en gaat in 2014 naar een prachtig nieuw onderkomen naast het station. Ik ben extra blij met de grote fietsenstalling onderin het gebouw. Maar liefst 3750 plaatsen komen er daar bij. Een grote vooruitgang voor mensen die in de buurt van het station hun fiets willen parkeren.