Net voor het weekend presenteerde Camiel Eurlings eindelijk zijn plannen voor het rekeningrijden. ANWB en milieubeweging waren redelijk positief, maar moesten de stukken natuurlijk nog bestuderen. Tegen zijn zoals bekend VVD, PVV en TON. De communicatie rond de presentatie van de plannen werd keurig gestuurd vanuit het ministerie en tot afgelopen dinsdag was de toon in de meeste commentaren redelijk positief.
Maar nu worden de eerste barsten zichtbaar in het zorgvuldig gestyleerde beeld van de zegen van het rekening rijden. Het wantrouwen van de gemiddelde automobilist tegen de overheid spat al weer van het scherm af. ‘Ze zeggen wel dat het goedkoper zal worden, maar ik moet het nog zien’, zei een forens in het Journaal. Ik heb het eens uitgerekend. Als straks een kilometer autorijden zo’n € 0,06 gaat kosten, dan kost een enkeltje Nijmegen Schiphol (95 km) maar € 5,70. Dat is volgens mij spotgoedkoop, vooral als je nog bedenkt dat alle andere belastingen worden afgeschaft en verwerkt zijn in die kilometerprijs. Goedkoper dan de trein is het in ieder geval, want dat is met korting € 10,80.
Een ander punt van kritiek kwam vandaag naar buiten. De Raad van State vindt de afhankelijkheid van een satelliet risicovol. Immers, valt die een keer uit, dan vloeit er geen geld meer in de schatkist. Een ander kritiekpunt is dat het geld dat via rekeningrijden binnenkomt, uitsluitend gebruikt mag worden voor infrastructuur. Gelukkig niet alleen asfalt maar ook het spoor vallen daaronder. Ook daar had de Raad van State kritiek op, immers, zo wordt dit geld geoormerkt en kan de Tweede Kamer niet meer beslissen over de besteding.
Een belangrijk doel van rekening rijden is de files op te lossen. Het is de vraag of dat met dit systeem zal gebeuren. Die kilometerprijs is variabel. Hoe weet je als argeloze chauffeur hoeveel de kilometer kost die je op dat moment rijdt? Hoe weet je hoeveel de kilometers kosten die je straks gaat maken op weg naar bijvoorbeeld Schiphol? Er zal vast een website komen waar je dat allemaal haarfijn kunt vinden, maar zou het niet veel effectiever werken als je op het kastje in je auto een display had waar permanent de kilometerprijs wordt getoond van het wegvak waar je op dat moment rijdt?
De proef Slimprijzen in Nijmegen heeft laten zien dat mensen bereid zijn de spits te mijden als ze er geld voor krijgen (€ 4,– per dag). Maar al die mensen weten dat ze dat elke dag op hun rekening gestort krijgen. Ik denk dat na invoering van het rekening rijden de gemiddelde automobilist geen idee meer heeft wat de kilometer kost en hij zal er zijn rijgedrag niet op aanpassen. Sterker nog, er zullen meer auto’s komen, want de prijs van een auto gaat flink omlaag. Nog meer blik in de straten en wie een auto heeft gaat er ook mee rijden.
Het gaat niet werken. Straks weet niemand meer dat de bpm en de wegenbelasting zijn afgeschaft. Niemand is zich bewust van de kilometerprijs en rijdt als altijd wanneer het hem of haar uitkomt. Alleen de ergernis over de overheid neemt toe als hij aan het eind van de maand de rekening gepresenteerd krijgt. Auto rijden ziet er dan ineens heel duur uit. En dat is de schuld van de overheid.
