DSB, van dader naar slachtoffer

Toen Pieter Lakeman vorige week spaarders bij de DSB Bank opriep hun spaargeld op te nemen, om zo het failliet van de bank te bewerkstelligen, was het beeld van de DSB Bank die van dader. De bank die de kleine man een poot uitdraait met provisies van 80% op koopsompolissen. Instant winst die Dirk Scheringa via een van zijn talloze bv-tjes afroomde om zijn speeltjes mee te financieren. Het Dirk Scheringa Museum voor realistische kunst bijvoorbeeld in Spanbroek, de schaatsploeg en niet in de laatste plaats AZ. De club die hij kocht en het dit jaar schopte tot landskampioen.

Persvoorlichter Wilting schermde Scheringa af, deed alle kritiek af als onzin en er was bij de bank niks aan de hand. Hij leek op de voorlichter van Saddam Hoessein die tijdens die beroemde persconferentie vertelde dat de Amerikanen in de pan gehakdt werden en dat ze mijlen van Bagdad waren, terwijl het gebouw waar hij stond schudde op zijn grondvesten. De bank achter de montere Wilting brokkelde zichtbaar af, en hij roeptndat er niks aan de hand is.

Alle tv-programma’s belichten ondertussen de woekerpraktijken van de bank en de slachtoffers van de bank die hun hypotheek niet meer kunnen betalen komen keer op keeer in beeld. Huilende huizenbezitters die Dirk Scheringa afschilderen als een boef eersteklas.

Hoe anders is het beeld er een week later. Werknemers van DSB zitten twee avonden achter elkaar bij Pauw & Witteman en verklaren Scheringa heilig. Hij is de man die hart heeft voor de zaak. Die zich inzet voor behoud van hun banen en die de ‘problemen’ die er waren met ‘een aantal’ klanten oplost. Lakeman krijgt de Zwarte Piet, want hij maakt de bank kapot. Als de woeker provisies ter sprake komen, wordt gewezen naar andere banken die dat ook doen, dat het nu allemaal aangepakt wordt, en dat de Nederlandse Bank er van wist. Ook toen Scheringa in 2007 een bankvergunning kreeg.

Wilting is in geen velden of wegen meer te bekennen, en Scheringa heeft zelf het podium betreden. Grauw, maar stijdlustig, kijkt hij in de camera. De hondeogen stralen ‘slachtoffer’ uit, en hij laat niet na zich als volksheld te laten zien met de trouwe werknemers. De dader is nu De Nederlandse Bank of Wouter Bos, of allebei, die een redding door vijf grote Nederlandse banken blokkeerden door zondagavond te lekken over de zitting van de rechter de volgende ochtend waarin uitstel van betaling voor de bank zou worden aangezegd.

Handige communicatie kan het beeld van een bank, en de man erachter, radicaal omdraaien. Van dief en oplichter is het iemand gelukt om slachtoffer te worden. Een prachtige case voor een cursus crisiscommunicatie. Zou Klaas Wilting er toch achter zitten?

Nijmegen naar Kopenhagen

De Gelderlander had vanochtend een bericht waarin een beleidsambtenaar van de gemeente bekend maakt dat er een delegatie van vier personen naar de klimaatconferentie in Kopenhagen gaat, begin december. Als waarnemers voor de stad. Die conferentie wordt ongelofelijk belangrijk, voor de doelen waar het Nederlandse klimaat beleid de komende jaren aan gehouden wordt. Er gaan honderden organisaties vanuit Nederland naar die conferentie. Allemaal om dicht bij de discussies te zitten en mogelijk ook nieuwe ideeën op te doen. Veel daarvan moeten direct vertaald worden in acties die op lokaal niveau uitgevoerd kunnen worden.  Best een goede reden om dicht bij het vuur te zitten en inspiratie op te doen.

Hopenhagen-Copenhagen_LogoDe vraag is echter waarom er maar één raadslid mee moet en ook een burger (wat of wie dat ook is). Ik zou me kunnen voorstellen dat het veel beter zou zijn als er vooral raadsleden gaan en als echte volksvertegenwoordigers bij terugkeer de bevindingen delen in een lokale klimaatbijeenkomst. Ik kan me ook voorstellen dat vooral ambtenaren gaan die zich laten inspireren tot een bevlogen verslag van hun bevindingen en dat vertalen naar een lijst mogelijke initiatieven op lokaal niveau die verder gaan dan de plannetjes die nu over de stad worden uitgestort. Dat zou een mooie basis kunnen zijn voor de onderhandelingen over een nieuw college dat na de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 gevormd moet worden.

Als we een delegatie sturen, dan moet die een duidelijke opdracht meekrijgen en moet bestaan uit mensen die ook werkelijk verstand van zaken hebben en met de bevindingen iets kunnen doen. Een ‘burger’ meesturen (en die moet dan vast ook met een wedstrijd via de krant of zo gekozen worden) is meer een publiciteitsstunt dan dat het bijdraagt aan de effectiviteit van de delegatie.

De waarheid

Steeds meer politici beweren met grote stelligheid dat ze precies weten hoe het zit en dat ze de juiste oplossing hebben. Gisteravond zat ik in een ‘kamerronde’ (soort commissievergadering van de gemeenteraad) waar gesproken werd over de bouw van een nieuwe vmbo-school in Lindenholt (Nijmegen West). Op de tribune ‘verontruste buurtbewoners’ die zeker wisten dat de nieuwe school veel te groot zou worden (maximaal 850 leerlingen) en dat die veel overlast zouden geven in de wijk. Een raadslid wist zeker dat de school veel te groot zou worden en dat het een leerfabriek zou zijn. Een ander raadslid wist zeker dat de locatie niet goed was omdat er langs het terrein een weg loopt die over enkele jaren verbonden is met de stadsbrug en dat er daarom veel meer verkeer komt en dat dus de luchtkwaliteit niet aan de normen zal voldoen. De wethouder wist zeker dat hij de procedure zorgvuldig had gevolgd en dat de wijkbewoners op tijd waren ingelicht. Allemaal zekerheden.

Agnes Jongerius weet zeker dat het verhogen van de AOW-leeftijd asociaal is en twee miljoen Nederlanders (het is onderzocht) zijn het met haar eens. Daartegenover staan de werkgevers die hun eigen zekerheden hebben, bijvoorbeeld dat de AOW onbetaalbaar wordt als we niet ingrijpen. Dat weet overigens ook de regering zeker.

Hoewel heel verschillende zijn beide situaties vergelijkbaar. In het debat over wat er wel en niet moet gebeuren moeten we tegenwoordig vooral heel zeker zijn van onszelf en wat we naar voren brengen moet de waarheid zijn. Alleen als we het zo presenteren, hebben we kans dat we onze kiezers, het publiek, onze achterban, achter ons krijgen of houden. Maar zou het niet goed zijn als we eens wat minder bezig zijn met wat onze eigen, beperkte achterban er van vindt en, zeker als volksvertegenwoordiger of bestuurder kijken naar het algemeen belang. Daar mag wat mij betreft af en toe best een verschil tussen zitten. Want wat ik nu misschien als waarheid zie kan achteraf blijken toch iets anders te zijn. Ik weet het ook niet altijd allemaal zo heel zeker.