Expeditie Kopenhagen

Elke ochtend fietst een vrouw van middelbare leeftijd de st. Annastraat af naar het centrum. Op haar bagagedrager heeft ze een krukje gebonden en daar bovenop een tamboerijn. Ze gaat naar haar werk. Elke dag zit ze op Plein 44 op haar krukje en laat de bellen van haar tamboerijn rinkelen. Daarbij stoot ze zweverige hoge klanken uit, die ik voor het gemak maar zingen noem. Wie vaker in het centrum van Nijmegen komt heeft haar ongetwijfeld gezien en gehoord. Ze doet dit voor de wereldvrede, zo heb ik gehoord. Elke dag, al een paar jaar lang.

Ik moest aan deze bevlogen strijdster voor de wereldvrede denken toen ik vanavond in het journaal de commotie zag in Kopenhagen, waar ondanks de aankomst van Obama, nog steeds geen akkoord gesloten is. Duizenden mensen buigen zich de laatste week in Kopenhagen over het probleem van de klimaatverandering en proberen afspraken te maken om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden. Ze lijken er niet uit te komen, en toch blijft iedereen zeggen dat het zo belangrijk is dat er een akkoord komt.

Sommigen zeggen dat alleen het feit al dat er hier zoveel mensen bij elkaar zijn en over het klimaatprobleem praten al winst is. Wijnand Duuvendak, Jaqueline Cramer en alle andere groten der aarde, zetten zich tomeloos in. Nog steeds zonder resultaat, maar bevlogen en onvermoeibaar. Is dat erg dat er geen akkoord lijkt te komen?

Volgens Wubbo Okkels, in de studio bij Clairy Polak, niet. Nederland moet gewoon zelf de maatregelen nemen die ons in 2050 brengen bij een klimaatneutrale samenleving. Dat zijn maatregelen die Nederland heel gemakkelijk zelf kan nemen, ook zonder afspraken in Kopenhagen. Bestel zonnepanelen, die je dan zonder subsidie op zijn dak legt, en je stroomrekening gaat naar nul. Zet die windmolens neer, isoleer de huizen en vervang die ouderwetse verwarmingsketels. Allemaal maatregelen die we in Nederland kunnen nemen, maar die niet genomen worden. We lopen hopeloos achter, hoor ik Okkels zeggen.

Zelf doen is dus het devies. Overheid, zorg dat de belemmeringen om het zelf te doen weggenomen worden. En stimuleer het bedrijfsleven om echt in nieuwe technologie te investeren. Beginnen bij jezelf dus, en je niet afhankelijk maken van anderen en geloven in je eigen kracht. Net als die mevrouw die elke dag op haar fietsje naar de stad gaat en daar met haar triangel zwaait en misschien een hele kleine bijdrage levert aan de wereldvrede. Door gewoon stug vol te houden en te geloven dat het echt helpt. Ik hoop dat ze dit werk nog lang blijft doen.

Rekening rijden

Net voor het weekend presenteerde Camiel Eurlings eindelijk zijn plannen voor het rekeningrijden. ANWB en milieubeweging waren redelijk positief, maar moesten de stukken natuurlijk nog bestuderen. Tegen zijn zoals bekend VVD, PVV en TON. De communicatie rond de presentatie van de plannen werd keurig gestuurd vanuit het ministerie en tot afgelopen dinsdag was de toon in de meeste commentaren redelijk positief.

Maar nu worden de eerste barsten zichtbaar in het zorgvuldig gestyleerde beeld van de zegen van het rekening rijden. Het wantrouwen van de gemiddelde automobilist tegen de overheid spat al weer van het scherm af. ‘Ze zeggen wel dat het goedkoper zal worden, maar ik moet het nog zien’, zei een forens in het Journaal. Ik heb het eens uitgerekend. Als straks een kilometer autorijden zo’n € 0,06 gaat kosten, dan kost een enkeltje Nijmegen Schiphol (95 km) maar € 5,70. Dat is volgens mij spotgoedkoop, vooral als je nog bedenkt dat alle andere belastingen worden afgeschaft en verwerkt zijn in die kilometerprijs. Goedkoper dan de trein is het in ieder geval, want dat is met korting € 10,80.

Een ander punt van kritiek kwam vandaag naar buiten. De Raad van State vindt de afhankelijkheid van een satelliet risicovol. Immers, valt die een keer uit, dan vloeit er geen geld meer in de schatkist. Een ander kritiekpunt is dat het geld dat via rekeningrijden binnenkomt, uitsluitend gebruikt mag worden voor infrastructuur. Gelukkig niet alleen asfalt maar ook het spoor vallen daaronder. Ook daar had de Raad van State kritiek op, immers, zo wordt dit geld geoormerkt en kan de Tweede Kamer niet meer beslissen over de besteding.

Een belangrijk doel van rekening rijden is de files op te lossen. Het is de vraag of dat met dit systeem zal gebeuren. Die kilometerprijs is variabel. Hoe weet je als argeloze chauffeur hoeveel de kilometer kost die je op dat moment rijdt? Hoe weet je hoeveel de kilometers kosten die je straks gaat maken op weg naar bijvoorbeeld Schiphol? Er zal vast een website komen waar je dat allemaal haarfijn kunt vinden, maar zou het niet veel effectiever werken als je op het kastje in je auto een display had waar permanent de kilometerprijs wordt getoond van het wegvak waar je op dat moment rijdt?

De proef Slimprijzen in Nijmegen heeft laten zien dat mensen bereid zijn de spits te mijden als ze er geld voor krijgen (€ 4,– per dag). Maar al die mensen weten dat ze dat elke dag op hun rekening gestort krijgen. Ik denk dat na invoering van het rekening rijden de gemiddelde automobilist geen idee meer heeft wat de kilometer kost en hij zal er zijn rijgedrag niet op aanpassen. Sterker nog, er zullen meer auto’s komen, want de prijs van een auto gaat flink omlaag. Nog meer blik in de straten en wie een auto heeft gaat er ook mee rijden.

Het gaat niet werken. Straks weet niemand meer dat de bpm en de wegenbelasting zijn afgeschaft. Niemand is zich bewust van de kilometerprijs en rijdt als altijd wanneer het hem of haar uitkomt. Alleen de ergernis over de overheid neemt toe als hij aan het eind van de maand de rekening gepresenteerd krijgt. Auto rijden ziet er dan ineens heel duur uit. En dat is de schuld van de overheid.

Fietsen naar Dahab

Vorige week was ik in Dahab. Voor wie het niet kent, een stadje aan de Golf van Acaba, zo’n 85 km ten noorden van Sharm El Sheik. In Egypte dus. Mijn jaarlijkse weekje duiken. Vanuit Schiphol in bijna 5 uur van de herfst naar de zomer. 32 graden en alleen maar zon. En elke dag duiken natuurlijk. Drie keer als het even kan en tussendoor luieren met een boek over de vissen die we net gezien hebben of die we nog willen zien. Hapjes en drankjes en af en toe een beetje bruin worden in de zon.

Ik hou van reizen, vooral omdat het perspectief op je eigen leven zo verandert. Dahab is een dorp, want meer is het niet, met een boulevard van 1,5 km. Langs die boulevard honderden restaurantjes. Allemaal ingericht met tapijten op de grond, veel kussens en lage tafeltjes. Het bedienend personeel bestaat uitsluitend uit mannen, jongens meestal, in de leeftijd van 16 tot 25 jaar. Velen verdienen niks als er geen gasten zijn. Ze komen bijna allemaal uit Cairo en werken hier als een soort gastarbeider. Werken om geld te sparen en dan terug te gaan  naar de grote stad om te trouwen en een gezin te stichten.

Het was niet druk, dus veel werd er door deze jongens niet verdiend. Achter de boulevard, die vooral voor de toeristen is, ligt de oude hoofdstraat, met de eenvoudige cafeetjes, de kapper en de kruidenierswinkeltjes, vaak niet groter dan een bezemkast. Ook hier geen vrouwen. Niet op straat, niet in de bediening, niet achter in de winkels. Heel Dahab wordt gerund door mannen en jongens. De cafe’s zitten vol. En er wordt wat afgepraat, tijdens het roken van de waterpijp, de shisha.

Verder valt op dat er geen krant, tijdschrift op boek gelezen wordt. Er zijn ook geen Egyptische kranten te koop. Op de toeristenboulevard hier en daar een buitenlandse krant, maar van Egyptische lectuur geen spoor. De mensen praten met elkaar en kijken naar de tv. Ook dat is een bijzonder fenomeen. Het contrast met het dagelijks leven kan niet groter zijn. Bijna alle programma’s worden gepresenteerd door uitbundig opgemaakte dames met blote schouders. De muziekclips die veelvuldig gedraaid worden zien er uit als de Amerikaanse videoclips die we van MTV kennen, maar dan met Egyptische klanken en een stevige westerse beat er onder. Een droomwereld voor alle jongens hunkerend naar kijken.

Over bescherming van het milieu is nog niet nagedacht. Overal, letterlijk, liggen de lege plastic flessen. Grote 1,5 litersflessen die voor € 0,50, gekoeld te koop zijn. Het kraanwater is niet te drinken (brak) dus moet je wel, maar het is me een raadsel waarom al die flessen gewoon op straat, in de woestijn en op het koraal terecht moeten komen. Het hele dorp, alle stranden en overal waar je kijkt liggen ze. De grote lege flessen en de plastic zakken. De duikscholen nemen af en toe het initiatief om een duikstek schoon te maken, maar van de overheid zou je verwachten dat ze zouden inzien dat een schone omgeving noodzakelijk is om aantrekkelijk te blijven voor de duiktoerist.

Het was een heerlijke week. Na 17 duiken van een uur, weer helemaal tevreden, en het gevoel van afstand van de dagelijkse beslommeringen in Nederland is heerlijk. De laatste avond zaten we te dromen over het effect van het reizen. ‘Misschien moeten we eens de fiets pakken en de tijd nemen om die 4500 km naar Dahab te fietsen,’ opperde mijn broer. Dan neem je pas echt afstand vond hij en komt het leven hier weer in een ander perspectief te staan. Ik denk niet dat het er voor mij van komt, maar ik zie het hem nog wel een keer doen.

Koraalduivel

Koraalduivel (Dahab Egypte, oktober 2009)

DSB, van dader naar slachtoffer

Toen Pieter Lakeman vorige week spaarders bij de DSB Bank opriep hun spaargeld op te nemen, om zo het failliet van de bank te bewerkstelligen, was het beeld van de DSB Bank die van dader. De bank die de kleine man een poot uitdraait met provisies van 80% op koopsompolissen. Instant winst die Dirk Scheringa via een van zijn talloze bv-tjes afroomde om zijn speeltjes mee te financieren. Het Dirk Scheringa Museum voor realistische kunst bijvoorbeeld in Spanbroek, de schaatsploeg en niet in de laatste plaats AZ. De club die hij kocht en het dit jaar schopte tot landskampioen.

Persvoorlichter Wilting schermde Scheringa af, deed alle kritiek af als onzin en er was bij de bank niks aan de hand. Hij leek op de voorlichter van Saddam Hoessein die tijdens die beroemde persconferentie vertelde dat de Amerikanen in de pan gehakdt werden en dat ze mijlen van Bagdad waren, terwijl het gebouw waar hij stond schudde op zijn grondvesten. De bank achter de montere Wilting brokkelde zichtbaar af, en hij roeptndat er niks aan de hand is.

Alle tv-programma’s belichten ondertussen de woekerpraktijken van de bank en de slachtoffers van de bank die hun hypotheek niet meer kunnen betalen komen keer op keeer in beeld. Huilende huizenbezitters die Dirk Scheringa afschilderen als een boef eersteklas.

Hoe anders is het beeld er een week later. Werknemers van DSB zitten twee avonden achter elkaar bij Pauw & Witteman en verklaren Scheringa heilig. Hij is de man die hart heeft voor de zaak. Die zich inzet voor behoud van hun banen en die de ‘problemen’ die er waren met ‘een aantal’ klanten oplost. Lakeman krijgt de Zwarte Piet, want hij maakt de bank kapot. Als de woeker provisies ter sprake komen, wordt gewezen naar andere banken die dat ook doen, dat het nu allemaal aangepakt wordt, en dat de Nederlandse Bank er van wist. Ook toen Scheringa in 2007 een bankvergunning kreeg.

Wilting is in geen velden of wegen meer te bekennen, en Scheringa heeft zelf het podium betreden. Grauw, maar stijdlustig, kijkt hij in de camera. De hondeogen stralen ‘slachtoffer’ uit, en hij laat niet na zich als volksheld te laten zien met de trouwe werknemers. De dader is nu De Nederlandse Bank of Wouter Bos, of allebei, die een redding door vijf grote Nederlandse banken blokkeerden door zondagavond te lekken over de zitting van de rechter de volgende ochtend waarin uitstel van betaling voor de bank zou worden aangezegd.

Handige communicatie kan het beeld van een bank, en de man erachter, radicaal omdraaien. Van dief en oplichter is het iemand gelukt om slachtoffer te worden. Een prachtige case voor een cursus crisiscommunicatie. Zou Klaas Wilting er toch achter zitten?

Nijmegen naar Kopenhagen

De Gelderlander had vanochtend een bericht waarin een beleidsambtenaar van de gemeente bekend maakt dat er een delegatie van vier personen naar de klimaatconferentie in Kopenhagen gaat, begin december. Als waarnemers voor de stad. Die conferentie wordt ongelofelijk belangrijk, voor de doelen waar het Nederlandse klimaat beleid de komende jaren aan gehouden wordt. Er gaan honderden organisaties vanuit Nederland naar die conferentie. Allemaal om dicht bij de discussies te zitten en mogelijk ook nieuwe ideeën op te doen. Veel daarvan moeten direct vertaald worden in acties die op lokaal niveau uitgevoerd kunnen worden.  Best een goede reden om dicht bij het vuur te zitten en inspiratie op te doen.

Hopenhagen-Copenhagen_LogoDe vraag is echter waarom er maar één raadslid mee moet en ook een burger (wat of wie dat ook is). Ik zou me kunnen voorstellen dat het veel beter zou zijn als er vooral raadsleden gaan en als echte volksvertegenwoordigers bij terugkeer de bevindingen delen in een lokale klimaatbijeenkomst. Ik kan me ook voorstellen dat vooral ambtenaren gaan die zich laten inspireren tot een bevlogen verslag van hun bevindingen en dat vertalen naar een lijst mogelijke initiatieven op lokaal niveau die verder gaan dan de plannetjes die nu over de stad worden uitgestort. Dat zou een mooie basis kunnen zijn voor de onderhandelingen over een nieuw college dat na de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 gevormd moet worden.

Als we een delegatie sturen, dan moet die een duidelijke opdracht meekrijgen en moet bestaan uit mensen die ook werkelijk verstand van zaken hebben en met de bevindingen iets kunnen doen. Een ‘burger’ meesturen (en die moet dan vast ook met een wedstrijd via de krant of zo gekozen worden) is meer een publiciteitsstunt dan dat het bijdraagt aan de effectiviteit van de delegatie.