President Barack Obama?

John McCain, de Republikeinse kandidaat voor de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten, ligt in een peiling van het gerenommeerde onderzoeksbureau Zogby vijf procentpunten voor op zijn Democratische rivaal Barack Obama. De peiling werd tussen 14 en 16 augustus bij 1.089 Amerikanen afgenomen. 

Nog maar iets meer dan twee maanden te gaan en we weten wie de volgende president worst van de VS. Wordt het Barak Obama? tot voor kort leken we er vooral iin Nederland van uit te gaan dat het Obama zou worden. Jong, fris, gericht op de toekomst en een begenadigd spreker die mensen kan mobiliseren. Maar ineens lijkt hij aan momentum te verliezen. Mc. Cain kruipt naderbij in de peilingen en wat is het antwoord van Obama? Hij kiest een vice-presidentskandidaat die in het begin van de campagne zei het een eer te vinden om als ‘running mate’ van Mc. Cain de verkiezingen in te gaan. En hij zei, toen hij zelf nog in de voorverkiezingen mee deed, dat Obama nu nog niet klaar is om het land te leiden. 

Los van de vraag hoeveel effect dit op de gemiddelde kiezer heeft, zal het maximaal worden uitgebuit door de republikeinen. Ze zijn slimmer, harder, gemener en vasthoudender dan de democraten. Ze delen zonder scrupules slagen onder de gordel uit. Het gaat om het effect, om het presidentschap. Ik hoor steeds meer mensen die twijfelen aan het idee ‘president Obama’. Zeker, Obama heeft een strak georganiseerd campagneteam. De komende week zullen we zien hoe zich dat manifesteert in de democratische conventie in Denver. Daar moet het gebeuren, en hij en Biden zullen Mc. Cain frontaal moeten aanvallen om de claim van ‘change’ weer tot leven te wekken 

De regering Bush onderhandelt met de Iraakse regering over een exit scenario. Ze zijn al heel ver maar ik ben er van overtuigd dat het resultaat pas vlak voor de verkiezingen, ergens begin oktober definitief zal zijn. Dan zal duidelijk worden dat de regering voornemerns is zich in 2010 terug te trekken uit de steden en in 2011 helemaal uit Irak. Weg campagenpunt 1 van Obama. En kiezen de Amerikanen dan voor de ervaring van Mc. Cain of voor de jeugdige, onervaren Obama. Het zou best nog eens kunnen zijn dat het president Mc. Cain wordt in een nagelbijtende race zoals tussen George Bush en Al Gore in 200. We zullen het zien.

De val van Duyvendak of van Halsema?

Toen Wijnand Duyvendak dacht dat het persbericht van zijn uitgever niet genoeg effect sorteerde, stuurde hij zelf nog maar een berichtje naar de pers. De tekst was hetzelfde als van zijn uitgever, maar met de toevoeging dat hij trots was op de inbraak in het ministerie van Economische Zaken in 1985. Dat was het begin van het einde van zijn politieke carrère. Voorlopig althans. Het is interessant om te zien hoe deze actie GroenLinks in de problemen brengt. De politiek leider, Femke Halsema, trekt de grens van de toelaatbaarheid van een actie bij de grens van de wet. Die is bepalend terwijl er in haar achterban een traditie is van juist over de grenzen van die wet gaan om onderwerpen op de politieke agenda te krijgen of mensen in bescherming te nemen. 

In Nijmegen is GroenLinks bijvoorbeeld begonnen met ‘guerilla tuinieren’. Een actie om overal in de stad, in de openbare ruimte en dus illegaal, groen aan te leggen. Een ludieke actie die de aandacht moet vragen voor het milieustandpunt van de partij. Toe krakers het oude Postkantoor bij het station kraakten en er een ‘weggeefwinkel’ wilden verstigen en kunstenaars goedkope atelierruimte wilden bieden, stond GroenLinks in de raad vooraan om begrip te vragen voor de krakers en hun actie te verdedigen. Ze konden ook niet anders, want het hoort bij hun politieke cultuur. De worsteling was echter duidelijk zichtbaar, want als collegepartij onderschreven ze ook dat het gebouw plaats moet maken voor een nieuw Doornroosje (poppodium) en zijn ze ook verantwoordelijk voor de kosten van het leegstaande gebouw en de veiligheid van de gebruikers. 

 Kortom, een worsteling tussen een ‘nette’ burgerlijke bestuurderspartij en actie voeren om politieke ideeën over het voetlicht te brengen. Nu de politiek leider de grens getrokken heeft, kan er van dit soort acties dus eigenlijk geen sprake meer zijn. Actievoerders bij GroenLinks hebben daar dan niks meer te zoeken en moeten een nieuw politiek onderkomen vinden. De discussie zal in de partij nu goed losbarsten. En als je naar de foto van een vermoeide, lusteloze Halsema ziet in de NRC van vrijdag 14 augustus, heb ik het vermoeden dat het niet lang meer zal duren voor er bij GroenLinks een wisseling van de wacht komt.

Plasterk: ‘Onze visie, dat is het regeerakkoord’.

De gratis schoolboeken komen er en PvdA minister Plasterk verdedigt het. De NRC had vorige week een groot interview met de minister. ‘Ze krijgen me hier niet meer weg…’ zei de minister. Hij heeft de politiek gevonden en wil daarin actief blijven. De vraag is natuurlijk of dat ook gaat lukken. Opvallend vond het volgende. Op de vraag of de PvdA visie of rust nodig heeft antwoordt de minister diplomatiek ‘Een rustige visie’. Daar kan een columnist nog een puntje aan zuigen. maar dan gaat hij verder: ‘Voor mij is de sociaal-democratie drie dingen: rechtvaardigheid, volksverheffing en gemeenschapsdenken. Hoe dat zich tot beleid verhoudt, of je voor of tegen gratis schoolboeken bent, is dan een invuloefening. maar onze visie, dat is het regeerakkoord.’ Dat is frappant. De visie van de PvdA valt naadloos samen met het regeerakkoord. Natuurlijk is een minister aan het regeerakkoord gebonden, hoewel voortschrijdend inzicht afwijkingen mogelijk zou moeten maken, maar dat terzijde. Maar om nou de visie van de PvdA gelijk te schakelen met het van compromissen aan elkaar hangende regeerakkoord is toch wel schokkend. Geen wonder dat de gestaalde kaders ter linkerzijde uitwijken en aan de rechterkant de meer liberale socialisten uitwijken naar D66. De partij moet zo nog maar even doorgaan en dan kan ook voor de PvdA, net als ruim een jaar geleden bij D66, de vraag gesteld worden naar het voortbestaan. wie zijn visie opoffert aan de compromissen van een coalitie roept de ellende over zich af.

Gratis schoolboeken

Deze week discussieert de kamer weer over de vraag of schoolboeken gratis moeten worden en vooral hoe dat dan in de praktijk moet worden gerealiseerd. Vanmiddag zal ik Bram Peper in Buitenhof, als voorzitter van de schoolboeken leveranciers. Hij hekelde de bureaucratie die rond het gratis ter beschikking stellen van boeken ontstaat. Terecht denk ik. De scholen die voor meer dan twee ton aan boeken bestellen moeten dit Europees aanbesteden. Onzin natuurlijk, want het zijn Nederlandstalige boeken en de schoolboekenmarkt is in Nederland niet interessant genoeg (want te klein) voor buitenlandse uitgevers. Hij pleitte voor een belastingmaatregel waarbij de ouders de vergoeding voor de boeken krijgen en daarmee de school of de uitgever/distributeur betaalt voor het boekenpakket. Slimme oplossing. Geen gedoe met aanbesteden, ouders bestellen zelf en betalen zelf en daarmee blijven ze zich ook nog bewust (en hopelijk hun kinderen ook) van de kosten van schoolboeken. 

 Gratis bestaat niet. Iemand moet het betalen. Als u op straat een blikje fris krijgt aangereikt om te proeven en u daarvoor niet betaalt is het voor u gratis, maar de fabrikant betaalt het blikje. Zo is het met diensten van de overheid ook. Die schoolboeken kosten de schatkist dit jaar zo’n 200 miljoen euro. Daar betaalt iedere Nederlander (of hij nou schoolgaande kinderen heeft of niet) aan mee via de belastingen. Die ‘gratis’ schoolboeken worden verkocht als een bijdrage aan de verbetering van het onderwijs, maar in feite is het inkomenspolitiek. De coalitiepartijen moesten met name iets bedenken voor de middeninkomens met schoolgaande kinderen. CDA en Christenunie blij want gezinnen worden bediend en de PvdA blij omdat er gericht inkomenspolitiek kan worden bedreven. 

Wat mij betreft is het een domme maatregel. Niet alleen draagt die ruim 200 miljoen op geen enkele manier bij aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs, het heeft ook nog een negatief effect op de tijd die scholen kunnen besteden aan het onderwijs. Talloze uren van besturen en leraren gaan zitten in het aanbesteden van de boekenaankoop. Daarnaast zullen we elk jaar opnieuw in de Kamer discussies zien die proberen het bedrag per leerling naar boven of beneden bij te stellen. Inkomenspolitiek via de begroting van de minister van Onderwijs. Zou het niet veel beter zijn geweest als die 200 miljoen gewoon was besteed aan bijvoorbeeld het verbeteren van de opleidingen voor leraren, aan salarisverbetering van jonge leerkrachten of aan de huisvesting van scholen. Dan kan het debat over de begroting van onderwijs ook gaan over onderwijs en schieten de scholen er ook nog iets mee op.

Obama

Vanavond zag ik in Netwerk een reportage over Barak Obama, de meest opvallende presidentskandiaat in de race naar het Witte Huis. Zijn retorische kwaliteiten zijn ongelofelijk. Ik krijg er kippenvel van en tegelijkertijd vraag ik me af hoe lang het duurt voor de zeepbel klapt. Natuurlijk zijn Amerikanen in hun toespraken overdrevener, gebruiken ze grote, nationalistische woorden en hebben ze hun bijeenkomsten zo georganiseerd dat het enthousiasme voor hen geen grens lijkt te kennen. 

Obama weet echter vooral over te brengen dat hij een echte leider is met een visie waar het naar toe moet. Hij laat je voelen dat hij weet waar hij heen wil en je gelooft hem. Dat is een enorme kracht. Een kracht die tegelijkertijd ook gevaarlijk is, in die zin dat ik telkens aan andere krachtige leiders in de VS moet denken, met wie het slecht afliep. De broers Kennedy, Martin Luther King en de aanslag op Reagan. Hoe lang zal het duren voor er een idioot een poging doet onsterfelijk te worden, of dat er krachten in belangengroepen loskomen, die leiden tot een aanslag. Ik hou mijn hart vast.