Gratis schoolboeken

Deze week discussieert de kamer weer over de vraag of schoolboeken gratis moeten worden en vooral hoe dat dan in de praktijk moet worden gerealiseerd. Vanmiddag zal ik Bram Peper in Buitenhof, als voorzitter van de schoolboeken leveranciers. Hij hekelde de bureaucratie die rond het gratis ter beschikking stellen van boeken ontstaat. Terecht denk ik. De scholen die voor meer dan twee ton aan boeken bestellen moeten dit Europees aanbesteden. Onzin natuurlijk, want het zijn Nederlandstalige boeken en de schoolboekenmarkt is in Nederland niet interessant genoeg (want te klein) voor buitenlandse uitgevers. Hij pleitte voor een belastingmaatregel waarbij de ouders de vergoeding voor de boeken krijgen en daarmee de school of de uitgever/distributeur betaalt voor het boekenpakket. Slimme oplossing. Geen gedoe met aanbesteden, ouders bestellen zelf en betalen zelf en daarmee blijven ze zich ook nog bewust (en hopelijk hun kinderen ook) van de kosten van schoolboeken. 

 Gratis bestaat niet. Iemand moet het betalen. Als u op straat een blikje fris krijgt aangereikt om te proeven en u daarvoor niet betaalt is het voor u gratis, maar de fabrikant betaalt het blikje. Zo is het met diensten van de overheid ook. Die schoolboeken kosten de schatkist dit jaar zo’n 200 miljoen euro. Daar betaalt iedere Nederlander (of hij nou schoolgaande kinderen heeft of niet) aan mee via de belastingen. Die ‘gratis’ schoolboeken worden verkocht als een bijdrage aan de verbetering van het onderwijs, maar in feite is het inkomenspolitiek. De coalitiepartijen moesten met name iets bedenken voor de middeninkomens met schoolgaande kinderen. CDA en Christenunie blij want gezinnen worden bediend en de PvdA blij omdat er gericht inkomenspolitiek kan worden bedreven. 

Wat mij betreft is het een domme maatregel. Niet alleen draagt die ruim 200 miljoen op geen enkele manier bij aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs, het heeft ook nog een negatief effect op de tijd die scholen kunnen besteden aan het onderwijs. Talloze uren van besturen en leraren gaan zitten in het aanbesteden van de boekenaankoop. Daarnaast zullen we elk jaar opnieuw in de Kamer discussies zien die proberen het bedrag per leerling naar boven of beneden bij te stellen. Inkomenspolitiek via de begroting van de minister van Onderwijs. Zou het niet veel beter zijn geweest als die 200 miljoen gewoon was besteed aan bijvoorbeeld het verbeteren van de opleidingen voor leraren, aan salarisverbetering van jonge leerkrachten of aan de huisvesting van scholen. Dan kan het debat over de begroting van onderwijs ook gaan over onderwijs en schieten de scholen er ook nog iets mee op.

Obama

Vanavond zag ik in Netwerk een reportage over Barak Obama, de meest opvallende presidentskandiaat in de race naar het Witte Huis. Zijn retorische kwaliteiten zijn ongelofelijk. Ik krijg er kippenvel van en tegelijkertijd vraag ik me af hoe lang het duurt voor de zeepbel klapt. Natuurlijk zijn Amerikanen in hun toespraken overdrevener, gebruiken ze grote, nationalistische woorden en hebben ze hun bijeenkomsten zo georganiseerd dat het enthousiasme voor hen geen grens lijkt te kennen. 

Obama weet echter vooral over te brengen dat hij een echte leider is met een visie waar het naar toe moet. Hij laat je voelen dat hij weet waar hij heen wil en je gelooft hem. Dat is een enorme kracht. Een kracht die tegelijkertijd ook gevaarlijk is, in die zin dat ik telkens aan andere krachtige leiders in de VS moet denken, met wie het slecht afliep. De broers Kennedy, Martin Luther King en de aanslag op Reagan. Hoe lang zal het duren voor er een idioot een poging doet onsterfelijk te worden, of dat er krachten in belangengroepen loskomen, die leiden tot een aanslag. Ik hou mijn hart vast.

De zaak Joran

Hoewel het alweer twee weken geleden is dat de uitzending van Peter R de Vries zeven miljoen mensen aan de buis kluisterde, vind ik het de moeite waard er nog een stukje over te schrijven. Vaak is het zo dat als je dicht op een onderwerp zit en iedereen het er de hele dag, tot vervelens toe over praat, je geen goed zicht krijgt op de zaak. Toch is het boeiend wat er gebeurt in deze zaak, en helaas staat het niet op zich. 

Als je oppervlakkig kijkt naar de ‘bekentenis’ van Joran van der Sloot, dan zou je denken dat het natuurlijk voor de hand ligt dat hij onmiddellijk wordt gearresteerd en voor altijd achter slot en grendel verdwijnt. het de man en vrouw in de straat weet het zeker. Geen twijfel bij wie dan ook die door een verslaggever tijdens het kopen van een kropje sla, om zijn mening wordt gevraagd. Die jongen is schuldig. Sommige commentatoren hebben de uitzending van Peter R. de Vries al een volksgericht genoemd. De vraag is daarom terecht of hij ooit nog een eerlijk proces kan krijgen. 

Daarnaast zien we steeds meer vraagtekens bij de verklaring zoals die gegeven. Joran was stoned, werd uitgelokt om stoer te doen, is een serie leugenaar en wat al niet meer. Zonder het lichaam van Nathalie of de jongen met de boot kan er geen bewijs geleverd worden. Maar de meester mensen hebben geen bewijs meer nodig. De stemming zit er goed in. We hebben de dader. Peter R de Vries zegt het zelf. Hij heeft de kwestie opgelost. 

Er is nog een andere kant. De Vries en ook de uitlokker Patrick van Eem (de eerzame ondernemer zoals hij meestal wordt genoemd) zeiden te handelen uit burgerplicht. Omdat ze het niet aan konden zien dat deze zaak niet werd opgelost en de ouders er zo onder leden. Ik geloof daar geen snars van. Ze hebben er een show van gemaakt, samen met Endemol, die perfect geplugd in Nederland en de VS en lopen nu helemaal binnen. Het gaat ze vooral om de publiciteit, het geld en de aandacht. Dat Joran, een jongen met psychische problemen, hier het slachtoffer van is geworden, lijkt me evident. Natuurlijk, als hij de dader is moet hij daar voor boeten, maar het moet gewoon wel bewezen worden. Dat hoort in een rechtstaat zo. En anders gaat hij gewoon vrijuit. 

Vreemd vind ik overigens ook dat we er in Nederland kennelijk geen enkel probleem mee hebben dat iemand in een auto in het geheim kan worden gefilmd en dat we dat vervolgens, zonder toestemming van de betrokkene de hele wereld over sturen. Toen de stasie de geheime politie) in de DDR zo informatie over alle burgers aanlegde en we daar na de val van de muur kennis van namen, spraken we er kennis van. Nu wil de VVD en de ook de PVV de wet zo aanpassen dat dit soort informatie verzameld mag worden en ook in de rechtszaal gebruikt. Ik mag toch hopen dat verstandige politici daar een stokje voor steken. Ik wil de Stasie niet in Nederland hoe vaak de AIVD ook zegt dat ze er zorgvuldig mee omgaan. En meer snuiters als Peter R de Vries hoef ik ook niet. Wie weet in welke hoeken en gaten zij camera’s en microfoons inbouwen. Ik hou van mijn privacy.