65plus, gratis met de bus.

Met deze slogan wil wethouder Jan van der Meer (GroenLinks) ouderen motiveren meer met de bus te gaan. Hij start een experliment deze zomer om 65-plussers tussen 9 en vijf gratis van het openbaar vervoer in Nijmegen gebruik te laten maken. In een artikel in de Gelderlanders roept hij dat hij hoopt dat nu veel ouderen met de bus naar hun kinderen en kleinkinderen gaan of de winkels in de stad bezoeken. 

Op het eerste gezicht een sympathiek idee, en daarom zal Jantje plannetje, zoals als zijn bijnaam in de Nijmeegse politiek al jaren luidt, ook wel bedoeld zijn. Toch zit er een eenzijdig en verouderd beeld van de werkelijkheid achter dit initiatief. Op de eerste plaats is het een maatregel die voor een hele groep geldt, alsof alle leden van die groep in dezelfde situatie verkeren. Ik weet natuurlijk wel dat je als overheid slecht maatregelen kunt treffen die aansluiten bij de individuele behoeften van mensen. Maar hier plaatst de wethouder alle 65-plussers in de positie van mensen die alleen met de bus het huis uit komen en daarbij ook nog financieel ondersteund moeten worden. De vooronderstelling is kennelijk dat ouderen geen geld hebben om de bus te betalten. 

De wethouder vergeet dat zijn maatregel zijn doel voorbij schiet, en niet zo’n klein beetje ook. Veel mensen die nu de pensioengerechtigde leeftij bereiken, hebben een volledig pensioen opgebouwd. Behoeftig zijn die mensen niet. Veel van de 65 plussers rijden in een eigen auto. Mijn eigen moeder van 86 rijdt nog wekelijks enkele kilometers om met haar vriendinnen te gaan kaarten. 

Wie ouder wordt en behoeftig wil of kan niet meer met de bus. Moeilijk in en uitstappen, ongemakkelijke stoelen, en dus is de bus voor die groep helemaal geen aantrekklijk vervoersmiddel. Geen wonder dat de buurt of regiotaxi’s zo populair zijn. 

Kortom, een domme, eenzijdige en kortzichtige maatregel die alleen voor de eigen achterban bedacht is maar in de praktijk maar een heel klein groepje mensen bereikt waarvan het grootste deel dat busreisje gemakkelijk zelf kan en wil betalen. Niet doen dus. En laten we ook eindelijk eens duidelijkk maken dat zoiets als ‘gratis openbaar vervoer’ niet bestaat. Iemand moet betalen voor de salarissen voor de chauffeurs, de nieuwe bussen, de bushaltes et cetera. En dat zijn we allemaal. Linksom of rechtsom, de burger moet altijd betalen voor voorzieningen die men gebruikt. En dat is prima, maar dan moet het wel zichtbaar zijn. Iets waarvoor je moet betalen heeft meer waarde.

Klaar voor de klim

Het is grappig om dezer dagen de berichten over D66 te lezen in de verschillende kranten. NRC had vrijdag, voor het congres van afgelopen zaterdag in Rotterdam, een redelijk positief verhaal, waarin vooral de behoefte aan een vrijzinnig liberaal geluid naar voren kwam. De toon is redelijk positief en naar mijn smaak ook beschouwend. Vanavond kreeg ik een voorbeschouwing in de Volkskrant onder ogen. Wat een zuur geluid weet men daar weer te produceren. Elke zin die door een van de prominente D66 wordt uitgesproken wordt zo in het stuk gezet dat er meteen iets doorklinkt van moedeloosheid, achterhoede gevecht of pessimisme. Of op zijn minst misplaatst optimisme. 

Ik was zaterdag in Rotterdam en heb weinig gemerkt van een bedrukte of negatieve sfeer. Kritische discussies waren er wel en vooral een partij die bezig is de koers die in het verkiezingsprogramma is vastgelegd verder uit te bouwen. Een inspirerend verhaal van Pechtold en ook de nieuwe voorzitter Ingrid van Engelshoven trof, wat mij betreft, de juiste toon. We moeten de komende jaren veel energie steken in het opleiden van nieuw kader en het winnen van leden. Een permanente campagne overal in het land om te laten zien dat D66 de enig partij is die echt vrijzinnig is, sociaal en liberaal en de beste ideeën heeft voor de toekomst. 

Voorlopig is er een conservatief christelijk kabinet dat met een beetje geluk de bodem rijp maakt voor een flinke groei van de echte progressieve krachten in Nederland.