IJzeren Rita

Vorige week dinsdagavond reed ik naar huis van een klant en in de file bij Arnhem was het eindelijk zo ver. De hele middag werd al reikhalzend uitgekeken naar de persconferentie van IJzeren Rita. Natuurlijk had niemand een idee wat ze zou gaan zeggen over de ruim 600.000 voorkeurstemmen die ze kreeg. Ruim 60.000 meer, zo zou ze in de persconferentie triomfantelijk keer op keer benadrukken. Uniek in de Nederlandse geschiedenis. Op de achtergrond, ergens in een donker hoekje van Café De Ondergang, zoals een columnist het al noemde, stond Kay van der Linden. Haar campagne strateeg.

Hoe is dat gegaan dat weekend? Kay aan de telefoon. ‘Rita, je moet een gebruik maken van je sterke positie met al de voorkeurstemmen. Je kunt het. Laat zien dat je sterk bent’. Rita: ‘Ach Kay, ik weet het niet. Laat ik nou gewoon minister blijven en niet weer dat gedoe op mijn hals halen. Je weet toch dat ik niet tegen die lui in de fractie op kan als jij er niet bij mag zijn’. Kay: ‘Rita. Laat niet met je sollen. Jij bent IJzeren Rita en iedereen vindt je geweldig …’ Afijn. De strateeg heeft het helemaal uitgedacht. Als de fractie in de Rooksalon van de Tweede Kamer afscheid neemt van Van Aartzen en nog een paar afgedankte kamerleden, dan gaat Rita een greep naar de macht doen. Aan de overkant van het Plein in een rokerig café. Prachtige televisie. Aankondigen om vijf uur en dan iedereen laten wachten tot zes uur, dan kan het rechtstreeks in het zes-uurjournaal.

We hebben het gezien en gehoord hoe het afliep. Ik wed dat Kay ook zelf de tekst geschreven heeft. Een suggestie aan het bestuur voor een commissie en we hebben al een paar mensen gevraagd. Oh ja, ze hebben ook al toegezegd. Wiegel en Bolkestein. Fijne suggestie, vooral als Wiegel binnen vijf minuten op Radio 1 zegt dat de ‘Rapen natuurlijk gaar zijn als het bestuur de ‘suggestie’ niet volgt. Netjes naar je fractie en je partij. Lachwekkend voor heel tv-kijkend Nederland, Beschamend voor elke rechtgeaarde liberale VVD-er (en die zijn er nog). Ik had de indruk dat zelfs haar aanhangers in het café wensten dat ze er niet waren.

Nauwelijks drie uur later komt IJzeren Rita bedremmeld uit de fractiekamer. Haar lage stem nu bedeesd van toon. Eigenlijk wil ze meteen weg, maar ze kan er niet omheen.  Wat de uitkomst is van het beraad, wil de verslaggever weten? ‘Er gebeurt wat ik wilde, namelijk een onderzoek naar de verkiezingsstrategie’ Maar die commissie die u wilde komt er niet’, vraagt de verslaggever. Met veel omhaal van woorden probeert ze er omheen te draaien. Maar het lukt niet. Voor heel Nederland valt ze door de mand. IJzeren Rita heeft verloten. In een hoekje, te ver weg om haar te helpen, staat Kay van der Linden. De fractie wil dat hij en zijn maatje Sinke ontslagen worden als persoonlijk adviseur.

Wat jammer nou. Krijgen we nooit meer zo’n krachtig sprekende Rita. Geen IJzeren Rita meer die de macht wil grijpen en niet meer die fantastische nietszeggende algemeenheden. Of zou ze er zelf in zijn gaan geloven. Met strategie had het natuurlijk helemaal niets te maken allemaal. Ik zou willen dat Pauw & Witteman die Kay eens uitnodigden en hem over dit opzetje kritisch ondervroegen.